Past een warmtepomp bij jouw huis? Zo beslis je

Je cv-ketel loopt tegen het eind, de buren hebben er een laten zetten, en dan komt de vraag of zo’n warmtepomp bij jouw huis past.

Dat hangt minder af van het apparaat dan van je woning: van hoe goed ze is geïsoleerd, van wat je radiatoren bij een lage watertemperatuur afgeven, en van hoelang je er nog woont. Twee huizen in dezelfde straat kunnen tot een ander antwoord leiden.

Hieronder staat waar je op let, wanneer een hybride genoeg is, en wanneer het verstandiger is om nog even te wachten.

Wat het ongeveer kost, en waar de bedragen staan

De korte versie: een hybride opstelling bij je bestaande ketel kost € 6.200 inclusief plaatsen, volledig elektrisch met een buitenunit € 12.000, en met een bodembron € 30.000. Dat zijn indicaties van Milieu Centraal, gerekend met een vermogen en een energielabel die erbij staan.

Die bedragen zeggen op zichzelf weinig, want er hoort een vierde bij die vaak ontbreekt: radiatoren of vloerverwarming aanpassen kost € 3.500 extra, en of jij die post hebt, hangt aan je huis en niet aan je warmtepomp.

De volledige opbouw staat op wat een warmtepomp kost: de prijs per type, waar een offerte uit bestaat, uitgewerkte voorbeelden met de subsidie eraf, en wat het per jaar oplevert. Met de bron en de peildatum bij elk bedrag.

Dit artikel gaat over de vraag daarna, en dat is de vraag die een bedrag niet beantwoordt: past zo’n opstelling bij jouw huis, en is dit het goede moment?

Wanneer een hybride genoeg is

De keuze gaat minder over het apparaat dan over je huis.

Een hybride opstelling laat je cv-ketel bijspringen op de koudste dagen. Hij past in vrijwel elke woning, ook in een huis dat nog niet goed geïsoleerd is, en je hoeft je radiatoren meestal niet te vervangen.

Volledig overstappen haalt de gasaansluiting eruit. Dat vraagt om een woning die de warmte vasthoudt en om een afgiftesysteem dat op lage temperatuur werkt. In een ongeïsoleerd huis van voor 1975 is dat zelden de eerste stap.

Komt de vraag op omdat je cv-ketel op zijn eind loopt, lees dan eerst wanneer een cv-ketel aan vervanging toe is. Gaat het je om één ruimte die het nooit warm krijgt, dan is een airco die ook verwarmt misschien genoeg.

Zes dingen die je zelf kunt nakijken

Voordat je een installateur laat komen, is dit de lijst die het gesprek korter en de offerte beter maakt. Je hebt er niets voor nodig behalve een rondje door je huis.

Je isolatie. Dak, gevel, vloer en glas. Een warmtepomp werkt met lage aanvoertemperaturen, en wat je niet isoleert moet hij erbij stoken. Waarom die volgorde ertoe doet, staat in isoleren of installeren.

Je radiatoren. Kijk of ze breed en diep zijn of juist smal en plat. Smalle radiatoren geven bij veertig graden vaak te weinig af, en dan is vervangen of vloerverwarming een post die in de offerte hoort te staan. Zie warmtepomp met radiatoren.

Een plek voor de buitenunit. Hij moet lucht kwijt kunnen en op de erfgrens binnen de geluidsnorm blijven. In een rijtjeshuis is dat een ontwerpkeuze en geen detail; warmtepomp, geluid en de buren legt uit waar de grens ligt.

Je meterkast. Een warmtepomp vraagt een eigen groep en soms een zwaardere aansluiting. Dat kost tijd bij de netbeheerder, dus het is iets om vroeg te weten; zie een warmtepomp en je meterkast.

Ruimte voor een voorraadvat. Verzorgt de warmtepomp ook je warme water, dan komt er een vat bij ter grootte van een flinke koelkast. Bedenk waar dat staat voordat iemand het voor je bedenkt.

Hoelang je hier nog woont. Dit is de minst technische en vaak de beslissende. Een warmtepomp verdien je terug over jaren, niet over maanden.

Loop je op één van deze zes vast, dan is dat geen afwijzing maar een post in de offerte. Wat die posten kosten, staat op wat een warmtepomp kost.

Wanneer een warmtepomp niet past

Dit staat op weinig plekken, en het hoort erbij. Er zijn situaties waarin het antwoord nee is, of nog niet.

Er is geen plek voor een buitenunit. In een tussenwoning zonder achterom, op een balkon van anderhalve meter of aan een gevel waar niets mag hangen, loopt het daar vast. Een lucht/lucht-opstelling kan dan soms nog; een volledige warmtepomp zelden.

De VvE geeft geen toestemming. In een appartement is de gevel gemeenschappelijk, en dan beslist de vergadering mee. Dat kost tijd en soms een nee; zie een warmtepomp in een appartement.

Je wijk gaat op een warmtenet. Staat dat in het warmteprogramma van je gemeente voor de komende jaren, dan is een eigen installatie zelden de verstandige investering. Dat is één zoekopdracht op de site van je gemeente.

Het gebouw is monumentaal of het aanzicht is beschermd. Dan gelden er regels voor wat er aan de buitenkant mag veranderen, en die gaan voor.

In geen van deze gevallen is isoleren weggegooid geld. Dat verlaagt je rekening met elke warmtebron, ook met de ketel die blijft staan.

Zo beslis je zonder spijt

Vier stappen, in deze volgorde.

1. Kijk eerst naar je schil. Vloer, glas, dak. Isoleren verandert de warmtevraag, en daarmee het vermogen dat je nodig hebt. Doe je het andersom, dan klopt de berekening van je warmtepomp achteraf niet meer.
2. Bepaal je doel. Van het gas af, of alleen je gasrekening omlaag? Dat is het verschil tussen volledig en hybride, en het scheelt in bijna elke post.
3. Laat minstens twee installateurs langskomen. Niet bellen: langskomen. De meterkast, de radiatoren en de plek voor de buitenunit zie je niet door de telefoon.
4. Vergelijk op de vijf punten hierboven, op de aanvoertemperatuur waar de berekening op is gebaseerd, en op de garantie van zowel het toestel als het werk.

Wanneer je beter even kunt wachten

Staat er een cv-ketel die nog goed werkt en nog niet aan vervanging toe is, dan is de winst van helemaal overstappen beperkt. Een hybride opstelling kan dan wel, want daarbij blijft die ketel staan.

Sta je op het punt te isoleren of te verbouwen, doe dat dan eerst. Zie stap 1 hierboven.

Woon je in een huurwoning, dan loopt dit via de verhuurder.

En staat de buitenunit dicht bij de erfgrens of bij het slaapkamerraam van de buren, laat de installateur dan de geluidsberekening maken voordat je tekent. Dat voorkomt een discussie achteraf waar niemand op zit te wachten.

Veelgestelde vragen

Kan een warmtepomp op mijn bestaande radiatoren?

Soms wel, soms niet. Het hangt af van de afmeting van je radiatoren en van hoe goed je woning de warmte vasthoudt. Een warmtepomp levert water van een lagere temperatuur, dus een radiator moet groter zijn om dezelfde kamer warm te krijgen. Een installateur rekent dat per ruimte na; dat is precies waarom hij langs wil komen.

Wat is het verschil tussen een hybride en een volledige warmtepomp?

Een hybride werkt samen met je cv-ketel: de warmtepomp doet het werk als het kan, de ketel springt bij als het echt koud is. Bij een volledige warmtepomp gaat de gasaansluiting eruit en doet het toestel alles, inclusief je warm water. De hybride is de kleinere stap en past in meer woningen.

Moet mijn huis eerst geïsoleerd zijn?

Niet per se, maar het maakt veel uit. In een slecht geïsoleerde woning kan je rekening met een volledige warmtepomp hoger uitvallen dan met gas. Isoleren verandert bovendien de warmtevraag, en daarmee het vermogen dat je nodig hebt. Doe het daarom in die volgorde.

Hoeveel lawaai maakt de buitenunit?

Dat verschilt per toestel en vooral per opstelling. De unit draait het hardst op de koudste dagen. Vraag om het geluidsniveau en om een berekening voor jouw situatie, zeker als de unit dicht bij een raam of bij de erfgrens komt. De gemeente handhaaft die norm, meestal na een klacht van de buren.

Hoe weet ik welk vermogen ik nodig heb?

Uit een warmteverliesberekening per ruimte, en niet uit een vuistregel per vierkante meter. Die berekening hoort bij een serieuze offerte te zitten; wat erin staat en waarom het ertoe doet, staat in de warmteverliesberekening.

Wat kost een warmtepomp?

Dat staat met alle bedragen, bronnen en peildata op wat een warmtepomp kost. Kort: € 6.200 voor een hybride, € 12.000 voor een volledig elektrische met buitenunit, en € 3.500 extra als je radiatoren of vloerverwarming moeten worden aangepast.

Wat je nu kunt doen

Vraag offertes op bij meer dan één installateur en laat ze allemaal langskomen.

Wil je ze naast elkaar leggen: vul de offertecheck in. Je beantwoordt een aantal vragen over je woning, wij zoeken er installateurs bij die dit werk doen en in jouw regio komen, en je krijgt hun offertes in dezelfde opbouw te zien. Dat is gratis en vrijblijvend. Zo werkt het van aanvraag tot keuze.