Warmtepomp en je meterkast: wat moet er aangepast?

Een warmtepomp heeft een eigen groep in de meterkast nodig, en in een deel van de woningen moet de aansluiting zelf zwaarder worden. Dat tweede is het traject dat tijd kost, want dat gaat niet via je installateur maar via de netbeheerder.

Het is het soort onderwerp dat pas opvalt als het misgaat. Daarom is dit de vraag die je het best vroeg stelt, liefst voordat er een toestel is besteld.

Een eigen groep

Een warmtepomp hoort op een eigen groep, niet gedeeld met de wasmachine of de keuken. Dat is geen luxe: een toestel dat regelmatig aanslaat en flink wat stroom trekt, hoort niet op een groep te zitten waar al iets anders aan hangt.

In veel meterkasten is daar ruimte voor. In oudere kasten, vooral in woningen waar in de loop der jaren al het nodige is bijgekomen, is die ruimte op. Dan moet er een groepenkast bij of de bestaande moet vervangen worden.

Dat is werk van een paar uur en het hoort in de offerte te staan. Als het er niet in staat terwijl het wel moet gebeuren, valt het later alsnog op je bordje. Vraag er dus naar als je het niet terugziet.

Eén fase of drie fasen

De meeste oudere woningen hebben een aansluiting op één fase. Veel nieuwere woningen hebben er drie. Dat verschil bepaalt hoeveel vermogen er tegelijk uit je aansluiting kan komen.

Een warmtepomp kan op één fase werken, en voor een groot deel van de woningen is dat genoeg. Het wordt krap als er meer dingen bij komen die veel tegelijk vragen: een laadpaal voor de auto, een inductiekookplaat, en dan ook nog een warmtepomp die op een koude ochtend op vol vermogen draait.

Of het bij jou krap wordt, hangt af van je huidige aansluiting, van wat er al aan hangt en van het vermogen van de warmtepomp die bij je woning past. Dat laatste komt uit de warmteverliesberekening, en op de warmteverliesberekening staat hoe die som werkt. Op warmtepomp laten installeren staat welke types er zijn en wat ze van je woning vragen.

Wat verzwaren inhoudt

Als blijkt dat je aansluiting zwaarder moet, loopt dat via je netbeheerder. Je installateur kan je erop wijzen en soms helpen met de aanvraag, maar hij kan het niet zelf doen.

Daar zitten twee dingen aan vast die je van tevoren moet weten. Het kost geld, en wat precies hangt af van je netbeheerder en van wat er bij jou in de straat ligt. En het kost tijd, soms aanzienlijk, omdat er een planning aan hangt en in sommige gebieden een wachtrij.

In delen van het land zit het elektriciteitsnet vol. Dan is verzwaren niet alleen een kwestie van wachten op een afspraak, maar kan het ook zijn dat het voorlopig niet kan. Je netbeheerder is de enige partij die je daarover uitsluitsel kan geven, en dat is dus de plek om te vragen.

Zoek op welke netbeheerder bij jouw postcode hoort en vraag daar na wat jouw aansluiting is en wat verzwaren zou inhouden. Dat kun je doen voordat je ook maar één offerte hebt aangevraagd.

Wat je zelf kunt kijken

Je hoeft geen elektricien te zijn om een eerste indruk te krijgen.

Kijk in je meterkast naar de hoofdzekering of de hoofdschakelaar. Daar staat een waarde op, en daar staat ook op of het om één of om drie fasen gaat. Maak er een foto van. Dat is precies het soort informatie waar een installateur iets mee kan, en het scheelt hem een vraag.

Tel daarnaast hoeveel vrije plekken er in je groepenkast zitten. Zit hij helemaal vol, dan weet je alvast dat daar iets moet gebeuren.

Weet je het niet zeker, dan is dat geen probleem. Dit is bij uitstek iets wat tijdens een huisbezoek wordt vastgesteld, en een installateur die zijn werk goed doet, kijkt daar sowieso.

Waarom dit vroeg moet

De vervelende volgorde is deze: je vraagt offertes aan, je kiest er een, de warmtepomp wordt besteld, en dán blijkt dat de aansluiting verzwaard moet worden en dat daar maanden overheen gaan.

De prettige volgorde is dat je het weet voordat je kiest. Dan kun je het meewegen. Soms betekent het dat je een andere keuze maakt, bijvoorbeeld een hybride opstelling waarbij de cv-ketel het zware werk op de koudste dagen blijft doen en het elektrische vermogen lager uitvalt. Op hoe een hybride warmtepomp werkt staat hoe zo’n opstelling in elkaar zit.

Soms betekent het alleen dat je de planning anders inricht: eerst het traject bij de netbeheerder starten, en de installatie daarop laten aansluiten. Op wanneer je het laat installeren staat meer over de volgorde en over de drukke en rustige periodes.

Wat dit betekent als je al meer plannen hebt

Denk je ook aan een laadpaal, of aan elektrisch koken, zet dat er dan bij als je offertes aanvraagt. Niet omdat je het meteen moet doen, maar omdat een installateur dan één keer kan rekenen in plaats van twee keer.

Het is zonde om een groepenkast te laten aanpassen voor een warmtepomp, en een jaar later weer voor een laadpaal. Dat zijn twee keer de voorrijkosten en twee keer de rommel in de gang, voor iets wat in één keer had gekund.

Als er ook zonnepanelen in het spel zijn, hoort de omvormer in hetzelfde verhaal thuis. Op zonnepanelen en een warmtepomp staat hoe die twee elkaar raken.

Wat er in de offerte hoort te staan

Een offerte hoort duidelijk te maken wat er in je meterkast gebeurt en wat dat kost. Een eigen groep, eventueel een nieuwe groepenkast, en de bekabeling daarnaartoe.

Wat er niet in kan staan, zijn de kosten van verzwaren bij de netbeheerder, want dat is een andere partij met eigen tarieven. Wat er wél in kan staan, is of de installateur verwacht dat het nodig is. Dat is een waarneming die hij kan doen en jij niet.

Zie je bij de ene offerte wel een post voor de meterkast en bij de andere niet, vraag dan door. Het kan zijn dat de een iets heeft gezien wat de ander heeft gemist, en het kan zijn dat de een iets heeft weggelaten om onder de prijs van de ander uit te komen. Op offertes vergelijken staat waar je verder op kunt letten.

Wat je nu kunt doen

Maak een foto van je meterkast, zoek op wie je netbeheerder is, en vraag daar na wat je huidige aansluiting is. Met die drie dingen sta je er anders in dan iemand die het pas bij de installatie hoort.

Wil je offertes waarin dit meegenomen is, vul dan de offertecheck in. Zet erbij wat je weet over je aansluiting en of je nog andere plannen hebt, dan kunnen de installateurs daar vanaf het begin rekening mee houden.

Veelgestelde vragen

Heeft een warmtepomp een eigen groep nodig?

Ja, en niet gedeeld met de wasmachine of de keuken. Een toestel dat regelmatig aanslaat en flink wat stroom trekt, hoort niet op een groep te zitten waar al iets anders aan hangt. In veel meterkasten is daar ruimte voor; is die ruimte op, dan moet er een groepenkast bij of moet de bestaande vervangen worden. Dat is werk van een paar uur en het hoort in de offerte te staan.

Werkt een warmtepomp op één fase?

Ja, en voor een groot deel van de woningen is dat genoeg. Het wordt krap als er meer bij komt dat veel tegelijk vraagt: een laadpaal, een inductiekookplaat, en dan ook nog een warmtepomp die op een koude ochtend op vol vermogen draait. Of het bij jou krap wordt, hangt af van je huidige aansluiting, van wat er al aan hangt en van het vermogen dat bij je woning past.

Wie verzwaart mijn aansluiting?

Je netbeheerder, niet je installateur. Die kan je erop wijzen en soms helpen met de aanvraag, maar hij kan het niet zelf doen. Het kost geld, en wat precies hangt af van je netbeheerder en van wat er bij jou in de straat ligt. En het kost tijd, soms aanzienlijk, omdat er een planning aan hangt en in sommige gebieden een wachtrij. In delen van het land zit het net vol, en dan kan het voorlopig ook helemaal niet.

Wat kan ik zelf in mijn meterkast kijken?

Kijk naar de hoofdzekering of hoofdschakelaar: daar staat een waarde op en of het om één of drie fasen gaat. Maak er een foto van, dat is precies het soort informatie waar een installateur iets mee kan. Tel daarnaast hoeveel vrije plekken er in je groepenkast zitten. Weet je het niet zeker, dan is dat geen probleem; dit wordt tijdens een huisbezoek sowieso vastgesteld.

Waarom moet ik dit vroeg uitzoeken?

Omdat de vervelende volgorde deze is: offertes aanvragen, kiezen, toestel bestellen, en dán blijkt dat de aansluiting verzwaard moet worden en dat daar maanden overheen gaan. Weet je het voordat je kiest, dan kun je het meewegen. Soms leidt dat tot een andere keuze, bijvoorbeeld een hybride opstelling waarbij de cv-ketel het zware werk op de koudste dagen blijft doen en het elektrische vermogen lager uitvalt.

Waarom staan de kosten van verzwaren niet in de offerte?

Omdat dat een andere partij is met eigen tarieven. Wat er wél in kan staan, is of de installateur verwacht dat het nodig is; dat is een waarneming die hij kan doen en jij niet. Zie je bij de ene offerte een post voor de meterkast en bij de andere niet, vraag dan door. Het kan zijn dat de een iets heeft gezien wat de ander miste, en het kan zijn dat de een iets heeft weggelaten om onder de prijs van de ander uit te komen. Wat er verder bij komt kijken, staat op warmtepomp laten installeren.