Wat de monteur bij onderhoud aan je cv-ketel doet

Op het stickertje naast je ketel staat een datum van twee winters terug, en hij doet het nog prima. Dan komt de vraag waarvoor je eigenlijk betaalt als er iemand langskomt.

Kort gezegd: voor een half uur werk dat je niet ziet, en voor de kans dat je in januari niet in de kou staat. Dat klinkt vaag, dus hieronder staat precies wat een monteur doet, hoe vaak het hoort en waar je een goede beurt van een snelle beurt onderscheidt.

Wat de monteur in dat half uur doet

Een volledige onderhoudsbeurt is een vaste ronde. Wie de ketel alleen opent, afstoft en een sticker plakt, heeft geen onderhoud gedaan.

De brander en de wisselaar. Die worden open gemaakt en schoongemaakt. Aanslag op de warmtewisselaar zorgt ervoor dat de warmte minder goed in je water komt, en dat merk je aan je gasrekening voordat je het aan je radiatoren merkt.

De verbranding meten. Met een meetapparaat in de rookgasafvoer kijkt de monteur of de vlam goed brandt. Dit is het punt waar koolmonoxide aan het licht komt, en het is het belangrijkste dat er die dag gebeurt.

De afvoer en de toevoer. Het rookgaskanaal, de aansluitingen en de doorvoer naar buiten worden nagekeken op scheuren, losse delen en vogelnesten.

Het water in het systeem. Waterdruk, expansievat en het overstortventiel. Een expansievat dat zijn voordruk kwijt is, laat je druk telkens wegzakken; daarover gaat de waterdruk van je cv-ketel.

De condensafvoer. De sifon onder de ketel loopt vol met een zure vloeistof en kan verstoppen. Een verstopte sifon geeft vocht rond de ketel en soms een ketel die op storing gaat.

Aan het eind hoort er een rapport te zijn: wat er gemeten is, wat er is vervangen en wat er over een jaar aankomt. Dat blaadje is later je bewijs, en het is ook het moment waarop je hoort dat onderdelen niet meer leverbaar zijn.

Hoe vaak het echt hoort

Er is geen wet die je als eigenaar verplicht om je ketel te laten onderhouden. Wat er wel is, is de voorwaarde van de fabrikant, en die staat in het boekje bij je ketel en in je garantievoorwaarden.

De meeste fabrikanten schrijven een vast ritme voor en koppelen hun garantie daaraan. Dat ritme is het getal dat telt, niet wat een aanbieder aan de telefoon zegt. Zoek het op in je papieren en houd je daaraan, ook als je ketel geen enkel probleem geeft.

Een paar dingen schuiven dat ritme naar voren. Een ketel in een vochtige berging vraagt eerder aandacht dan dezelfde ketel in een droge kast. Hard water zet sneller aanslag af. En een open ketel van een ouder type zit anders in elkaar dan een moderne gesloten ketel.

Huur je je woning, dan is het onderhoud van de ketel meestal iets van je verhuurder. Bel daar eerst, voordat je zelf iemand laat komen.

Waarom dit geen formaliteit is

Drie redenen, en de eerste is de enige die echt zwaar weegt.

Bij een slechte verbranding komt er koolmonoxide vrij. Dat ruik je niet, je ziet het niet, en de klachten die het geeft, hoofdpijn en misselijkheid, schrijf je makkelijk aan iets anders toe. Het meten van de rookgassen is de enige manier om erachter te komen. Daarom mag werk aan een gasverbrandingsinstallatie in Nederland ook alleen door een gecertificeerd bedrijf gedaan worden. Vraag naar dat certificaat, net zoals je bij een airco naar het F-gassencertificaat vraagt.

Daarnaast verliest een vervuilde ketel rendement zonder dat hij storing geeft. Hij doet nog wat hij moet doen en verbruikt er meer gas voor. Dat is het soort verlies dat je pas ziet als je je rekening met vorig jaar vergelijkt.

En als laatste: de meeste storingen komen niet plotseling. Een pomp die begint te tikken, een druk die langzaam wegzakt, een sifon die dichtslibt. Wie er jaarlijks naar kijkt, ziet het aankomen. Wat die meldingen betekenen staat in storingen aan je cv-ketel.

Vraag bij elke beurt hardop hoe je ketel ervoor staat en of de onderdelen nog leverbaar zijn. Dat is de goedkoopste manier om te voorkomen dat je in de koudste week van het jaar een beslissing moet nemen.

Contract of per keer

Dit is de keuze waar de meeste mensen over twijfelen, en het antwoord hangt af van hoe je erin zit.

Een onderhoudscontract verspreidt de kosten over het jaar en bevat meestal voorrang bij storing, soms met arbeidsloon en onderdelen erbij. Let op wat er wel en niet in valt: het verschil tussen een contract met en zonder onderdelen is groot, en het staat vaak in de kleine letters.

Per keer laten komen is doorgaans lager op de rekening van dat jaar, maar je staat achteraan in de rij als het hard vriest en iedereen belt.

Wat die twee kosten, staat op cv-ketel onderhoud: een losse beurt en een contract per jaar, met de tarieven van drie installatiebedrijven eronder en de datum waarop we ze hebben nagekeken. Daar staat ook waarom het goedkoopste contract niet hetzelfde dekt als het duurste.

Waar je op let bij het vergelijken van die twee is niet het bedrag onderaan maar wat er in valt. Wordt de verbranding gemeten of alleen gekeken? Zit het eerste bezoek bij storing erin? Hoe lang loopt het contract en hoe zeg je op? En bij een huurketel: wie is eigenaar van het toestel en wat gebeurt er als je verhuist? Over het afwegen van zulke voorstellen gaat cv-ketel huren of kopen.

Wat je er zelf tussendoor aan doet

Niet veel, en dat is goed nieuws. Aan de ketel zelf blijf je af.

Kijk een paar keer per jaar op de drukmeter en schrijf op wat er staat. Twee getallen op een briefje in de meterkast maken later het verschil tussen “hij zakt weg” en “ik denk dat hij wegzakt”.

Houd de ruimte rond de ketel droog en vrij. Geen dozen tegen de ketel aan, geen wasgoed eroverheen, en de ventilatieopeningen open.

Ruik je gas, dan doe je geen schakelaars aan of uit, zet je ramen open, ga je naar buiten en bel je het landelijke storingsnummer voor gas. Dat nummer staat op de site van je netbeheerder. Vermoed je koolmonoxide, dan zet je de ketel uit en bel je direct een gecertificeerd bedrijf.

Wat je nu kunt doen

Zoek het onderhoudsritme op in het boekje van je ketel en zet de eerstvolgende beurt in je agenda, het liefst in het voorjaar of de zomer. Dan zijn monteurs beschikbaar en werk je niet met een koud huis in je rug.

Laat bij die beurt opschrijven hoe je ketel ervoor staat. Hoor je dat onderdelen aflopen of dat de wisselaar aan het eind is, dan heb je tijd om rustig te kijken wat er daarna komt: opnieuw een ketel, of meteen een stap verder. Die afweging staat op onze pagina over de cv-ketel en in de ketel vervangen.

Komt vervanging in beeld, vul dan de offertecheck in. Je beantwoordt een aantal vragen over je woning, wij zoeken er installateurs bij die dit werk doen en in jouw regio komen, en je krijgt hun offertes in dezelfde opbouw naast elkaar. Niet op prijs gesorteerd, gratis en vrijblijvend. In de kennisbank staan de vragen die het vaakst langskomen.

Veelgestelde vragen

Is onderhoud aan een cv-ketel verplicht?

Wettelijk niet, als je eigenaar bent. Je fabrieksgarantie stelt het in de regel wel als voorwaarde, en die voorwaarde staat in het boekje bij je ketel. Huur je de woning, dan regelt je verhuurder het onderhoud meestal.

Hoe vaak moet mijn cv-ketel onderhouden worden?

Dat schrijft de fabrikant voor en het staat in je garantievoorwaarden. Dat ritme is bepalend, niet wat een aanbieder aan de telefoon noemt. Een ketel in een vochtige ruimte of in een gebied met hard water vraagt eerder aandacht.

Wat hoort er bij een goede onderhoudsbeurt?

De brander en de warmtewisselaar schoonmaken, de verbranding meten in de rookgasafvoer, de afvoer en toevoer nakijken, de waterdruk, het expansievat en het overstortventiel controleren en de condenssifon doorspoelen. Daarna een rapport met wat er gemeten en vervangen is.

Is een onderhoudscontract voordeliger dan per keer bellen?

Dat hangt af van wat erin zit. Een contract spreidt de kosten en geeft vaak voorrang bij storing, maar het verschil tussen een contract met en zonder onderdelen is groot. Vergelijk op de inhoud en op de opzegtermijn, niet op het maandbedrag alleen.

Mag iedereen aan mijn cv-ketel werken?

Nee. Werk aan een gasverbrandingsinstallatie mag in Nederland alleen door een gecertificeerd bedrijf worden gedaan, en dat is zo sinds 1 april 2023. Je hoeft er niet naar te vragen: er is een openbaar register waarin je de naam van je installateur kunt opzoeken voordat je hem binnenlaat. Het adres staat op cv-ketel onderhoud.

Wat kan ik zelf doen tussen twee beurten?

De drukmeter in de gaten houden en opschrijven wat je ziet, de ruimte rond de ketel droog en vrij houden en de ventilatieopeningen openlaten. Aan de ketel zelf blijf je af. Ruik je gas, dan naar buiten en bellen met het storingsnummer van je netbeheerder.