Zo verloopt de dag waarop je airco wordt geplaatst

De datum staat in de agenda en nu vraag je je af wat er die dag precies met je huis gebeurt. Er wordt geboord, er komt een gat in de gevel, en iemand loopt met leidingen door je slaapkamer.

Een single split is doorgaans binnen een dag geplaatst. Bij meerdere binnenunits of lastig leidingwerk loopt dat op. Wat die dag oplevert, is echter voor een groot deel al beslist bij de opname, weken eerder.

Hieronder staat het hele verloop: wat er vooraf vastligt, wat er 's ochtends gebeurt, welke stap je niet ziet maar wel moet eisen, en waar je bij de oplevering naar vraagt.

Wat er bij de opname al beslist wordt

De monteur die komt plaatsen voert uit wat bij de opname is bepaald. Daar worden vier dingen vastgelegd, en aan drie ervan valt op de dag zelf weinig meer te veranderen.

De plek van de binnenunit. Die bepaalt hoe de lucht door de kamer beweegt, en dus of je in de tocht zit. Boven een deur of aan een kopse wand blaast hij over de ruimte heen; recht boven een zithoek of een bed blaast hij op mensen.

De plek van de buitenunit. Aan de gevel, op een console of op de grond, en altijd op enige afstand van slaapkamerramen van jou en van je buren. Er geldt maximaal 40 dB(A) op de erfgrens met een ander woonperceel, of bij een te openen raam of deur van de buren (Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 4.107), en de plek aan de gevel is daarmee een ontwerpkeuze en geen detail.

Het leidingtracé. De route tussen binnen- en buitenunit: langs de buitengevel in een goot, door een bestaande schacht, of binnendoor langs plinten en door vloeren. Dit is de post waar twee offertes het meest van elkaar verschillen, en de post waar de rommel in je huis vandaan komt.

De elektra. Een buitenunit vraagt vaak een eigen groep in de meterkast. Is die er niet, dan hoort het bijplaatsen ervan in de offerte te staan en niet op de dag zelf te worden ontdekt.

Vraag om deze vier punten op papier voordat je akkoord geeft. Hoe je twee van die beschrijvingen naast elkaar legt, staat in offertes vergelijken.

Wat je zelf klaarzet voor ze komen

Het werk gaat sneller en schoner als de monteur er meteen bij kan.

Haal de wand vrij waar de binnenunit komt, en zet meubels, schilderijen en gordijnen weg. Ruim ook de route ernaartoe leeg, inclusief de trap als de unit naar boven moet.

Zorg dat de plek van de buitenunit bereikbaar is. Staat er een schutting, een regenton of een volle plantenbak, haal die dan weg; er moet ruimte rond de unit blijven voor luchtstroom en voor onderhoud.

Maak de meterkast bereikbaar en zeg van tevoren waar die zit. Datzelfde geldt voor de kruipruimte of het luik, als de leiding daar langs moet.

Is er toestemming nodig van een vereniging van eigenaars of van je verhuurder, regel die ruim van tevoren. Wat een vereniging mag vragen en hoe je dat aanvraagt, staat in airco, de VvE en de vergunning. Zonder die toestemming kan een monteur niet beginnen en betaal je meestal wel voor de rit.

Hoe de dag verloopt

Het werk gaat in een vaste orde, en die orde is er met een reden.

Eerst worden de beugels en de montageplaat gesteld. De binnenunit moet licht op afschot hangen naar de kant van de condensafvoer, anders loopt het condenswater de verkeerde kant op en druppelt het langs de wand naar beneden.

Dan komt de doorvoer. Er wordt van binnen naar buiten geboord, licht aflopend naar buiten, zodat er geen water naar binnen kan lopen. Dat gat is groter dan mensen verwachten, want er gaan twee koudemiddelleidingen, een elektriciteitskabel en een condensslang door. Verwacht steengruis; goede monteurs werken met een stofzuiger aan de boor en dekken de vloer af, maar volledig zonder stof bestaat niet.

Daarna wordt het leidingwerk getrokken en op maat gezet. Koperen leidingen worden gebogen in plaats van gevouwen, en de koppelingen worden met een torsiesleutel op spanning gezet. Te los lekt, te vast vervormt de afdichting; dit is precisiewerk en geen kwestie van hard aandraaien.

Ten slotte wordt de buitenunit geplaatst en aangesloten, en gaat de elektra erop. Pas als dat allemaal staat, begint de stap die het verschil maakt tussen een installatie die tien jaar meegaat en een die volgend jaar minder koelt.

De stap die je niet ziet, en toch moet eisen

Voordat het koudemiddel in het systeem mag, moet er alle lucht en vocht uit. Dat gebeurt met een vacuümpomp: de monteur trekt het leidingwerk leeg en houdt dat een tijd vol, en daarna wordt gecontroleerd of het vacuüm blijft staan.

Waarom dat telt: vocht in een koudemiddelcircuit vormt samen met de compressorolie zuren die het systeem van binnenuit aantasten. Lucht in het circuit verhoogt de druk en verlaagt de koeling. Je merkt het niet op de dag van plaatsing. Je merkt het twee of drie zomers later, als het toestel minder doet en niemand meer weet waarom.

Daarna volgt een druk- of dichtheidsproef, en wordt de hoeveelheid koudemiddel gecontroleerd. Loopt het tracé boven de lengte die de fabrikant opgeeft, dan moet er koudemiddel bij, en dat hoort in de offerte te staan en niet als verrassing op de factuur.

Vraag voordat de monteur vertrekt om het meetrapport van het vacuümtrekken en de drukproef, of om de waarden op de werkbon. Een bedrijf dat dit netjes doet, heeft die cijfers gewoon en geeft ze zonder aarzelen.

Aan dit deel van de installatie mag alleen een gecertificeerde monteur werken. Dat is geen keurmerk maar een wettelijke eis, en hoe je hem controleert staat in het F-gassencertificaat.

Wat er bij de oplevering hoort te gebeuren

Een proefdraai van vijf minuten is geen oplevering. Dit hoort erbij, en het duurt langer dan je denkt.

• Het toestel draait in koelstand en in verwarmingsstand, en je voelt in beide standen dat er iets gebeurt.
• De condensafvoer wordt getest, bij voorkeur met water erin, en je ziet waar dat water uitkomt.
• De doorvoer is aan beide kanten netjes afgewerkt en luchtdicht gekit, zodat er geen vocht of ongedierte langs kan.
• Je krijgt de werking van de afstandsbediening en de app uitgelegd, inclusief de nachtstand en de ventilatorstand.
• Je hoort welk onderhoud je zelf doet en met welke termijn, en wat een monteur doet.
• De garantie op het toestel en op het werk staat op papier, met het nummer dat je belt bij storing.
• Het puin en het verpakkingsmateriaal gaan mee, en de vloer gaat schoon achter.

Loop na een week nog eens langs de binnenunit en de doorvoer. Zie je een vochtplek, een druppelspoor of hoor je borrelen in de condensafvoer, meld dat dan meteen; kort na oplevering is dat eenvoudig te verhelpen.

Wanneer één dag niet genoeg is

Bij meerdere binnenunits loopt het werk door in een tweede dag, omdat elk leidingtracé apart getrokken moet worden. Wat dat aan afwegingen met zich meebrengt, staat in multisplit airco.

Ook bij een enkele unit kan het langer duren: montage hoog aan de gevel vraagt een steiger of hoogwerker, een tracé door een gesloten vloer vraagt hak- en breekwerk, en in een monument of aan een zichtgevel ligt de afwerking gevoeliger. Vraag bij de opname wat de verwachting is, zodat je de dag erna niet hoeft te improviseren.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het plaatsen van een airco?

Een single split is doorgaans binnen een dag klaar. Bij meerdere binnenunits, lang leidingwerk of montage op hoogte loopt het op naar twee dagen of meer. Vraag bij de opname om een verwachting, want die hangt vooral aan het leidingtracé.

Moet ik thuis zijn tijdens de installatie?

Ja, minstens bij het begin en bij de oplevering. Bij de start worden de posities definitief bepaald, en bij de oplevering krijg je de werking en het onderhoud uitgelegd. Tussendoor hoef je er niet bovenop te zitten.

Hoe groot is het gat in de gevel?

Groter dan de meeste mensen verwachten, want er gaan twee koudemiddelleidingen, een kabel en een condensslang door. Het gat loopt licht af naar buiten zodat er geen water naar binnen komt, en het wordt aan beide kanten afgewerkt en luchtdicht gekit.

Wat is vacuümtrekken en waarom is het belangrijk?

Het is het weghalen van alle lucht en vocht uit het leidingwerk voordat het koudemiddel erin gaat. Blijft er vocht achter, dan vormt dat met de compressorolie zuren die het systeem aantasten, en lucht in het circuit verlaagt de koeling. Je merkt het pas jaren later.

Wat moet ik zelf klaarzetten voordat de monteur komt?

De wand waar de binnenunit komt en de route ernaartoe vrij, de plek van de buitenunit bereikbaar en vrij van schuttingen of plantenbakken, en de meterkast toegankelijk. Regel ook eventuele toestemming van een vereniging van eigenaars of je verhuurder vooraf.

Wat vraag ik bij de oplevering?

Laat het toestel in beide standen draaien, laat de condensafvoer testen met water, en vraag om het meetrapport van het vacuümtrekken en de drukproef. Vraag daarnaast de garantie op papier, op het toestel en op het werk, en het nummer dat je belt bij storing.

Wat je nu kunt doen

Loop voor de opname je woning langs met drie vragen: waar zou de binnenunit kunnen hangen, waar kan de buitenunit staan zonder onder een slaapkamerraam te zitten, en welke route zouden de leidingen kunnen nemen. Je hoeft het niet te weten, maar je gesprek met de installateur wordt er scherper van.

Vraag bij elke offerte om het leidingtracé, de elektra en het vacuümtrekken op papier. Meer over de keuzes vooraf staat op onze pagina over de airco, en korte antwoorden vind je in de kennisbank.

Wil je die offertes naast elkaar leggen: vul de offertecheck in. Je beschrijft je woning en de ruimtes, wij zoeken er installateurs bij die dit werk doen en in jouw regio komen, en je ziet hun offertes in dezelfde opbouw. Dat is gratis en vrijblijvend. Zo werkt het van aanvraag tot keuze.