Airco zelf installeren: mag het en wat kan er misgaan?

De bouwmarkt verkoopt een split airco in een doos met voorgevulde leidingen, en een filmpje laat zien hoe iemand hem in een middag ophangt.

Toch mag je een split airco niet zelf installeren: aan het koudemiddelcircuit mag in Nederland alleen een gecertificeerd bedrijf werken, en de Inspectie Leefomgeving en Transport zegt het tegen consumenten zonder omwegen.

Dat betekent niet dat je niets zelf kunt doen. Een mobiele airco zet je zelf neer, en bij een split kun je een groot deel van de voorbereiding regelen.

Hieronder staat waar de grens ligt, waarom die er is en wat er misgaat als je eroverheen stapt.

Mag je een airco zelf installeren?

Bij een split airco niet. De ILT schrijft op haar pagina voor consumenten: wil je een airconditioner of warmtepomp installeren of onderhouden, dan mag je dat niet zelf doen, maar alleen laten doen door een monteur met een diploma daarvoor (nagekeken november 2026).

Het gaat om de koudemiddelen in het toestel. Daar zitten vaak gefluoreerde broeikasgassen in, F-gassen, en als die bij de installatie of door een slechte koppeling vrijkomen, dragen ze bij aan de opwarming van de aarde.

Een bedrijf dat met koudemiddel werkt, heeft daarvoor een BRL 100-certificaat nodig, ook als het een zzp’er is. Elke monteur die bij zo’n bedrijf werkt, heeft een BRL 200-certificaat op eigen naam. Beide zoek je op in het Centraal Register Techniek.

Wat dat certificaat precies dekt en hoe je het controleert, staat uitgewerkt in het F-gassencertificaat.

Wat je wel en niet zelf mag

De grens loopt niet tussen binnen en buiten, maar tussen het koudemiddelcircuit en de rest.

Klus	Zelf?	Waarom
Een mobiele airco neerzetten	ja	stekkerapparaat met een gesloten circuit; volgens Milieu Centraal heb je geen monteur nodig
De plek kiezen en vrijmaken, toestemming van VvE of verhuurder regelen	ja	voorbereiding, geen installatiewerk
Een eigen stroomgroep laten aanleggen	via een elektricien	werk in je meterkast, los van de airco
De koelleidingen aansluiten, vacuüm trekken en het circuit vullen	nee	werk aan het koudemiddelcircuit, alleen met BRL 100 en BRL 200
Een split van de muur halen bij verhuizen of vervangen	nee	het koudemiddel moet eerst worden afgezogen
Filters schoonmaken	ja	gewoon onderhoud aan de binnenunit

Ophangen en aansluiten zijn dus twee verschillende dingen.

Een beugel aan de gevel en een gat in de muur zijn klussen. Het circuit dichtmaken en vullen is waar de wet over gaat.

De doe-het-zelfset met snelkoppelingen

Er zijn sets te koop waarbij de leidingen al zijn gevuld en met snelkoppelingen op de units worden geklikt. Het idee is dat je dan niet vacuüm hoeft te trekken.

Dat klinkt als een uitweg, maar het verandert niets aan wat de ILT zegt: het installeren van een toestel met koudemiddel laat je doen door een gecertificeerde monteur.

Daar komt een praktisch bezwaar bij. Een snelkoppeling is een verbinding die je één keer goed moet maken, zonder gereedschap om te controleren of hij dicht is. Lekt hij langzaam, dan merk je het pas als het toestel na een seizoen minder koelt.

En de leidinglengte ligt vast. Een set met vijf meter leiding past alleen als je buitenunit binnen die vijf meter kan staan. Wil je hem verderop, op een schuurdak of om een hoek, dan houdt het daar op.

Twijfel je of een toestel onder deze regels valt, kijk dan of er een buitenunit bij hoort die met leidingen aan de binnenunit wordt gekoppeld. Is dat zo, dan is het werk voor een gecertificeerd bedrijf.

Wat er misgaat bij zelf installeren

Dit zijn de fouten die bij een zelf geplaatst toestel op de loer liggen. Het zijn ook de dingen die je niet ziet op de dag zelf.

Lucht en vocht in het circuit. Een circuit dat niet vacuüm is getrokken, bevat lucht en vocht. Dat gaat ten koste van het koelvermogen en van de compressor. Waarom die stap zo telt, staat in hoe de installatiedag verloopt.

Een lek dat je niet opmerkt. Zonder afpersen en lekcontrole weet niemand of de koppelingen dicht zijn. Het koudemiddel verdwijnt dan langzaam, en met een beetje pech is het toestel na twee zomers leeg.

Een condensafvoer zonder afschot. Een airco maakt water. Loopt de slang niet af, dan druppelt dat water binnen langs de muur in plaats van buiten.

Een buitenunit op de verkeerde plek. Te dicht bij het raam van de buren, of op een plek waar hij zijn warme lucht niet kwijt kan.

Grenst je perceel aan dat van de buren, dan mag de buitenunit op de perceelgrens niet meer dan 40 dB maken, berekend volgens de Omgevingsregeling (Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 4.107). Een installateur rekent dat vooraf voor je uit.

Wat het met je garantie doet

Fabrikanten koppelen hun garantie doorgaans aan installatie door een gecertificeerd bedrijf. Lees de voorwaarden van het toestel dat je op het oog hebt; staat het erin, dan heb je zonder installatiebewijs bij een defect weinig in handen.

Komt er later een monteur voor een storing, dan is zijn eerste vraag wie het circuit heeft gemaakt.

Een gecertificeerd bedrijf werkt niet graag aan een circuit dat een ander heeft aangesloten, omdat hij dan tekent voor werk dat hij niet heeft gezien. Reken erop dat hij het opnieuw wil openen, afpersen en vullen, en dat staat dan op jouw rekening.

Wat het scheelt, en wat niet

Het argument om het zelf te doen is bijna altijd geld. Volgens prijsopgaven van Nederlandse airco-installateurs kost het installeren van een split met één binnenunit tussen € 500 en € 1.500, zonder het toestel (peildatum november 2026).

Daarin zitten de montage, de koelleidingen, de aansluiting op een bestaand stroompunt en de muurdoorvoer. Over btw zegt die bron niets.

Een split inclusief standaard montage loopt bij dezelfde bron van € 1.995 tot € 3.450, voor toestellen van 2,0 tot 7,1 kW uit één reeks.

Dat is een indicatie; de offerte voor jouw woning geeft de echte prijs. Wat er in die montageprijs wel en niet zit, staat op wat een airco kost.

Tegenover dat bedrag staan de posten die je bij zelf doen niet ziet: geen lekcontrole, geen installatiebewijs, een garantie die op losse schroeven staat, en een monteur die bij de eerste storing van voren af aan begint.

Het scheelt dus wel iets, maar minder dan het lijkt.

Wat je zelf kunt doen om het goedkoper te maken

Er is een middenweg die wel klopt: alles wat geen installatiewerk is, regel je zelf vooraf.

Weet waar de unit mag komen. Vraag bij een appartement of huurwoning eerst toestemming. Hoe je dat aanpakt staat in de VvE en de gemeente.

Kies twee plekken voor de buitenunit. Een plek dicht bij de binnenunit scheelt leidingmeters, en elke extra meter koelleiding kost volgens dezelfde installateurs € 50 tot € 150.

Maak de plek vrij. Kasten weg van de muur, een vrije route naar de gevel en een plek voor de ladder buiten. Dat scheelt de monteur tijd op de dag zelf.

Laat de elektra vooraf regelen. Heeft de monteur een stroompunt nodig waar er geen is, dan is dat een extra post. Vraag bij de opname of een bestaand stopcontact volstaat.

Zoek je een toestel dat je echt zelf neerzet, kijk dan naar een mobiele airco of een monoblock aan de gevel. Wat je daarbij inlevert aan koelvermogen en geluid, staat in een airco zonder buitenunit.

Wat je nu kunt doen

Twijfel je tussen zelf doen en laten doen, zet dan de bedragen naast elkaar die je echt kent: de prijs van de set, en wat een installateur voor dezelfde plek vraagt.

Vraag bij die installateur naar zijn BRL 100-certificaat en of de monteur die komt een BRL 200 heeft.

Wil je offertes van gecertificeerde bedrijven naast elkaar leggen, vul dan de offertecheck voor een airco in.

Je beantwoordt vragen over je woning. Iemand van ons bekijkt de aanvraag en zoekt bedrijven die dit werk doen en in jouw regio komen, en je krijgt hun offertes in dezelfde opbouw te zien. Dat is gratis en vrijblijvend. Meer over de types staat op onze pagina over airco laten plaatsen.

Veelgestelde vragen

Mag ik zelf een split airco ophangen?

Ophangen en aansluiten zijn twee dingen. Aan het koudemiddelcircuit, dus het aansluiten van de leidingen, het vacuüm trekken en het vullen, mag alleen een bedrijf met een BRL 100-certificaat werken, met een monteur met BRL 200. De ILT zegt consumenten dat ze een airco niet zelf mogen installeren.

Is een doe-het-zelfset met voorgevulde leidingen wel toegestaan?

Die sets zijn te koop, maar dat maakt het zelf installeren niet toegestaan. De ILT zegt dat je een toestel met koudemiddel laat installeren door een monteur met een diploma. Daarnaast kun je een snelkoppeling niet zelf op lekdichtheid controleren.

Welke airco mag ik wel zelf plaatsen?

Een mobiele airco, want die heeft een gesloten circuit en een stekker; volgens Milieu Centraal heb je er geen monteur voor nodig. Een monoblock aan de gevel heeft ook een gesloten circuit, maar vraagt twee doorvoeren in je buitenmuur.

Vervalt mijn garantie als ik de airco zelf installeer?

Fabrikanten koppelen hun garantie doorgaans aan installatie door een gecertificeerd bedrijf. Lees de garantievoorwaarden van je toestel na. Zonder installatiebewijs sta je bij een defect aan het circuit zwak.

Hoeveel bespaar ik als ik de airco zelf installeer?

Installateurs rekenen voor het installeren van een split met één binnenunit tussen € 500 en € 1.500, zonder toestel (peildatum november 2026). Daar staan een garantie die kan vervallen, geen lekcontrole en een duurdere eerste storing tegenover.

Hoe controleer ik of een installateur dit mag?

Vraag naar het BRL 100-certificaat van het bedrijf en het BRL 200-certificaat van de monteur, en zoek ze op in het Centraal Register Techniek. Doe dat in je eerste bericht, niet pas bij de deur.