Warmtepomp installeren: zo verloopt het, stap voor stap

Je hebt besloten dat er een warmtepomp komt, en nu wil je weten hoe lang je zonder verwarming zit. Een warmtepomp installeren duurt meestal één tot twee dagen, en bij een volledig elektrische tot vijf werkdagen als er ook aan radiatoren moet worden gewerkt.

Een bodemwarmtepomp duurt langer, door de boring in de tuin.

De voorbereiding duurt langer dan het werk: reken van eerste gesprek tot draaiende warmtepomp op enkele weken tot een paar maanden, afhankelijk van de drukte bij installateurs en van je meterkast. Dat laatste is een indicatie, geen belofte.

Hieronder staat het hele traject in zeven stappen, met bij elke stap wat jij doet en wat je van de installateur mag verwachten.

Stap 1: kijken of je huis er klaar voor is

Een warmtepomp verwarmt met lager water dan een cv-ketel. Volgens Milieu Centraal gaat er bij een warmtepomp water van maximaal 45 tot 55 graden door je radiatoren, tegen 60 tot 80 graden bij een cv-ketel. Een huis dat veel warmte lekt, wordt daar niet warm van.

Je kunt dat zelf testen. Zet in een koude week de watertemperatuur van je cv-ketel op 50 graden. Blijft het overal aangenaam, dan is je huis klaar voor een (hybride) warmtepomp. Milieu Centraal noemt dit de Verwarmingstest.

Blijft het koud, dan is een hybride warmtepomp naast je ketel vaak de logische eerste stap, en helpt isoleren meer dan een groter toestel.

Stap 2: de opname bij je thuis

Een goede offerte begint met iemand die je huis heeft gezien. Bij de opname worden de beslissingen genomen waar je de rest van de levensduur mee leeft.

Het vermogen. Te klein, en bij strenge vorst springt een elektrisch element bij dat veel stroom vraagt. Te groot, en de warmtepomp is duurder en slaat vaak aan en af. Een warmteverliesberekening is de betrouwbaarste manier om het te bepalen.

De plek van de buitenunit. Op de grond, tegen de gevel of op een plat dak. Op de erfgrens met de buren mag hij 's avonds en 's nachts niet meer dan 40 dB(A) maken. De plek bepaalt of dat lukt.

De plek van de binnenunit. Meestal naast of op de plek van je cv-ketel. Bij een volledig elektrische warmtepomp komt er een voorraadvat voor warm water bij, ongeveer zo groot als een hoge koelkast.

Je radiatoren. Geven ze bij lagere temperatuur genoeg warmte af, of moeten er een paar groter? Dat hoort in de offerte te staan en niet op de dag zelf te worden ontdekt.

Stap 3: de offerte vergelijken

Vraag meer dan één offerte. Milieu Centraal geeft een paar signalen mee: een bedrijf dat het vermogen onderbouwt is een goed teken, en een bedrijf dat het onderhoud niet wil doen een slecht teken. Een offerte die duidelijk goedkoper is, vraagt om de vraag waarom.

Let op wat er wel en niet in staat: het toestel met merk, type en vermogen, de leidingen, de elektra, het aanpassen van radiatoren, het waterzijdig inregelen en de garantie.

Wat een warmtepomp gemiddeld kost, staat op wat kost een warmtepomp. Hoe je de posten naast elkaar legt, staat in een warmtepomp-offerte lezen.

Wil je lenen bij het Warmtefonds, dan heb je die offerte nodig voor je aanvraag. Hoe dat gaat en in welke volgorde, staat in de Warmtefonds-lening voor je warmtepomp.

Stap 4: wat je zelf regelt voordat er gewerkt wordt

Dit is de stap waar een planning op kan vastlopen, en de meeste punten liggen bij jou, niet bij de installateur.

Je meterkast en aansluiting. Volgens Milieu Centraal is een aansluiting van 1x35 ampère genoeg voor de meeste hybride warmtepompen van 2 tot 5 kW. Een volledig elektrische vraagt meestal 3x25 ampère. Huizen die vanaf juli 2011 zijn gebouwd hebben die standaard. Moet de aansluiting zwaarder, dan gaat dat via de netbeheerder, en dat kost tijd. Zie je warmtepomp en je meterkast.

Een vergunning. Een kleine buitenunit in de tuin of op het dak mag zonder omgevingsvergunning: minder dan 1 meter hoog en hooguit 2 vierkante meter oppervlak. Woon je in een monument of beschermd stadsgezicht, of komt hij in de voortuin, vraag het dan na bij je gemeente.

Toestemming. In een appartement beslist de VvE over de gevel en het dak. In een huurhuis heb je toestemming van de verhuurder nodig.

De subsidie. Controleer vóór je tekent of het model op de meldcodelijst van RVO staat. De ISDE vraag je pas na de installatie aan, maar of je hem krijgt hangt af van wat je nu koopt. Zie de ISDE-subsidie.

De datum van tekenen. RVO wil de ISDE voor lucht-water-warmtepompen per 2027 verlagen van € 225 naar € 120 per kW.

Koop je vóór of op 31 december 2026, met een getekende offerte als bewijs, dan geldt volgens RVO nog het bedrag van 2026, ook bij plaatsing in 2027.

Vraag de installateur bij het tekenen wie de netbeheerder belt als de aansluiting zwaarder moet, en wanneer. Een verzwaring loopt via de netbeheerder en niet via de installateur, en op die termijn heeft niemand op de installatiedag nog invloed.

De ruimte vrijmaken. Ruim de plek van de binnen- en buitenunit leeg, en de route ernaartoe. Zorg dat de meterkast bereikbaar is, en de zolder of kruipruimte als er leidingen langs moeten.

Stap 5: warmtepomp installeren, de dag of dagen zelf

Hoe lang het werk duurt, hangt aan het type. Dit zijn de termijnen die de bronnen noemen.

Type	Hoe lang het werk duurt	Bron
Hybride warmtepomp naast je cv-ketel	meestal één dag, tot twee dagen bij extra werk	Remeha, Milieu Centraal
Volledig elektrisch met buitenunit	één tot twee dagen, tot vijf werkdagen als er aan radiatoren of woning moet worden aangepast	Milieu Centraal, Remeha
Bodemwarmtepomp	langer dan een lucht-water-warmtepomp, door de boring; reken op meerdere dagen (indicatie)	Milieu Centraal

Bij een hybride blijft je ketel werken, op de uren na waarin de warmtepomp op je verwarming wordt aangesloten.

Bij een volledig elektrische gaat de ketel eruit, en zit je een of meer dagen zonder warm water en verwarming. Vraag of dat in één blok kan, en plan het niet in de koudste week.

Het werk gaat in een vaste orde. Eerst komt de buitenunit op zijn plek, op poten, een console of een plat dak.

Dan worden de leidingen naar binnen getrokken. Bij een split zijn dat koudemiddelleidingen, bij een monoblok waterleidingen. Bij die laatste komt geen koudemiddel in huis.

Daarna hangt de binnenunit en wordt hij aangesloten op je verwarming. Bij een volledig elektrische komt het voorraadvat erbij. Ten slotte de elektra: een eigen groep in de meterkast en een kabel naar de buitenunit.

Wie er aan je warmtepomp mag werken

Dit is wettelijk geregeld, en het is meer dan een keurmerk. Volgens Milieu Centraal:

• Zit er een synthetisch koudemiddel in, dan moet de monteur een F-gassencertificaat hebben om hem te installeren, te vullen en te onderhouden. Het bedrijf zelf moet BRL 100 hebben. Voor een warmtepomp met een natuurlijk koudemiddel, zoals propaan, geldt dat (nog) niet.
• Komt er bij een hybride ook een nieuwe cv-ketel, dan moet het bedrijf een CO-vrij-certificaat hebben. Hangt de warmtepomp alleen naast je bestaande ketel, dan is dat niet nodig.
• Bij een bodemwarmtepomp noemt Milieu Centraal BRL 6000-21 voor het bovengrondse en BRL SIKB 11000 voor het ondergrondse deel.

Vraag het certificaatnummer gewoon op; een bedrijf dat ze heeft, geeft ze zonder aarzelen. Hoe je zo’n nummer naloopt, staat in een erkende installateur herkennen.

Stap 6: in bedrijf stellen en opleveren

Een warmtepomp die draait, is nog geen warmtepomp die goed is ingesteld. De oplevering is het moment om dat te laten zien.

• Het systeem wordt gevuld, ontlucht en op druk gebracht.
• De radiatoren of de vloer worden waterzijdig ingeregeld, zodat elke ruimte de warmte krijgt die hij nodig heeft.
• De stooklijn wordt ingesteld: hoe warm het water wordt bij welke buitentemperatuur.
• Je krijgt uitleg over de thermostaat en de app. Milieu Centraal raadt aan de thermostaat 's nachts hooguit twee graden lager te zetten dan overdag.
• De garantie staat op papier: wat geldt van de fabrikant, wat van de installateur, en hoe lang.
• Je krijgt de factuur met het type en de meldcode, die je nodig hebt voor de ISDE.

Vraag ook een Nederlandstalige handleiding van het hele systeem, niet alleen van het toestel. Dat staat ook op het lijstje van Milieu Centraal.

Stap 7: de eerste weken erna

De eerste koude weken laten zien of de instelling klopt. Wordt een kamer niet warm, of slaat de warmtepomp steeds aan en af, meld dat dan. Een stooklijn bijstellen is gewoon werk en geen reparatie.

Houd je stroomverbruik bij. Bij een hybride is dat extra nuttig: springt de ketel steeds bij, dan valt een storing van de warmtepomp niet snel op.

Vraag de installateur of er een app is die het verbruik laat zien, en spreek het onderhoud meteen af.

Wat je nu kunt doen

Doe deze winter de Verwarmingstest, kijk in je meterkast welke aansluiting je hebt, en zet op een rij waar een buitenunit zou kunnen staan. Met die drie dingen wordt het gesprek met de installateur een stuk concreter.

Meer over de typen en de keuzes staat op onze pagina over de warmtepomp. Wil je offertes van installateurs uit jouw regio naast elkaar leggen: vul de offertecheck in.

Iemand van ons bekijkt je aanvraag voordat hij verder gaat, en het is gratis en vrijblijvend.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het installeren van een warmtepomp?

Een hybride warmtepomp is meestal in één dag geplaatst, soms twee. Een volledig elektrische duurt één tot twee dagen, en tot vijf werkdagen als er ook aan radiatoren of woning moet gebeuren. Een bodemwarmtepomp duurt langer, door de boring.

Zit ik zonder verwarming tijdens de installatie?

Bij een hybride nauwelijks: je cv-ketel blijft werken, op de uren na waarin de warmtepomp wordt aangesloten. Bij een volledig elektrische warmtepomp gaat de ketel eruit, en heb je een of meer dagen geen verwarming en geen warm water. Vraag de installateur hoe hij dat plant.

Moet mijn meterkast worden aangepast voor een warmtepomp?

Een warmtepomp krijgt een eigen groep. Voor de meeste hybride warmtepompen is een aansluiting van 1x35 ampère genoeg; een volledig elektrische vraagt meestal 3x25 ampère. Een zwaardere aansluiting regel je via de netbeheerder, en dat kan even duren.

Heb ik een vergunning nodig voor de buitenunit?

Meestal niet. Een buitenunit lager dan 1 meter en met maximaal 2 vierkante meter oppervlak mag volgens Milieu Centraal zonder omgevingsvergunning. Bij een monument, een beschermd stadsgezicht of een plek in de voortuin vraag je het na bij de gemeente.

Mag elke installateur een warmtepomp plaatsen?

Nee. Bij een warmtepomp met synthetisch koudemiddel moet de monteur een F-gassencertificaat hebben en het bedrijf BRL 100. Komt er ook een nieuwe cv-ketel bij, dan moet het bedrijf een CO-vrij-certificaat hebben.

Wat moet ik bij de oplevering vragen?

Vraag of de installatie waterzijdig is ingeregeld en welke stooklijn is ingesteld. Vraag de garantie op papier, van fabrikant en installateur, en de factuur met type en meldcode voor de subsidie. En vraag een handleiding van het hele systeem.