Lucht/lucht-warmtepomp: dat is een airco

Dit is geen woordspel van verkopers. Een warmtepomp verplaatst warmte van de ene kant naar de andere, en een airco doet precies dat: in de zomer haalt hij warmte uit je kamer en zet hem buiten, en in de winter draait hij om.

De naam zegt waar de warmte vandaan komt en waar hij heen gaat. Lucht/lucht: uit de buitenlucht, naar de binnenlucht. Lucht/water: uit de buitenlucht, naar het water van je radiatoren. Dat ene woord is het hele verschil.

Wie dus leest dat een warmtepomp drie tot vier keer zoveel warmte levert als hij aan stroom gebruikt, leest iets wat ook voor een moderne airco geldt. Het is niet alleen dezelfde familie, het is hetzelfde apparaat.

Hij verwarmt lucht, dus hij voedt geen radiatoren en geen vloerverwarming. Wat er al in je huis ligt om warmte te verspreiden, doet niet mee.

En hij maakt geen warm water. Dat is de post die mensen onderschatten: ook als je hele woning op airco's draait, heb je nog iets nodig voor de douche en de kraan. In een huis met gas betekent dat dat de cv-ketel blijft staan, met zijn vastrecht en zijn onderhoud.

Verwarmen doet hij per kamer, vanaf het apparaat dat aan die muur hangt. In een open woonkamer werkt dat; in een huis met gangen en dichte deuren is elke kamer een eigen binnenunit.

Voor een lucht/lucht-warmtepomp kun je geen ISDE-subsidie aanvragen, ook niet als het toestel aantoonbaar kan verwarmen. Dat is de stellige formulering van Milieu Centraal en het is het antwoord op de vraag die hier het vaakst achter zit.

Het verschil is groter dan het lijkt. Op een volledig elektrische lucht/water-warmtepomp zit € 3.025 subsidie bij 8 kW, A+++, en op een hybride € 2.125 bij 4 kW, energielabel A+++, volgens RVO, peildatum oktober 2026. Bij een airco is dat nul.

Dat maakt de vergelijking op aanschafprijs misleidend. Een airco is veel goedkoper dan een lucht/water-warmtepomp, maar een deel van dat verschil is subsidie die je bij de ander wél krijgt — en bij de ander vervangt het toestel ook je ketel, wat hier niet gebeurt.

Als bijverwarming in één of twee ruimtes. Een werkkamer boven die in de winter niet warm wordt, een uitbouw waar de radiator tekortschiet, een slaapkamer die 's zomers te warm is: dan koop je koeling en krijg je verwarming erbij.

In de tussenseizoenen van een redelijk geïsoleerde woning. Een airco op lage stand in oktober en maart is goedkoper dan de cv-ketel aanzetten voor het hele huis, en dat is de winst die het vaakst wordt vergeten. Hoe dat in de praktijk uitpakt en waar je in de offerte op let, staat in ons artikel over verwarmen met airco.

Niet als vervanging van je verwarming in een slecht geïsoleerd huis. Dan moet hij op de koudste dagen het meeste werk doen, precies wanneer zijn rendement het laagst is, en betaal je dat in stroom.

En niet als je van het gas af wilt. Zolang er geen oplossing is voor je warme water, blijft de gasaansluiting staan, en dan blijft ook het vastrecht staan.

Een single split kost € 2.500, volgens Milieu Centraal, peildatum oktober 2026, en daarmee is dit de goedkoopste warmtepomp die er is. Het installeren alleen kost € 500 tot € 1.500 volgens installateurs.

Aan stroom gebruikt hij 80 kWh per jaar bij 110 uur gebruik per jaar. Let wel: dat is kóélen. Voor verwarmen publiceert dezelfde bron geen jaarverbruik, en dat staat hier dus ook niet — het hangt te veel aan je woning en aan hoeveel uur je hem aan hebt.

Die laatste zin is de belangrijkste van deze sectie. Een airco die je vier maanden per jaar als hoofdverwarming gebruikt, verbruikt een veelvoud van wat je aan koelen kwijt bent, en dat getal heeft niemand voor jouw huis.

Wie zoekt op lucht/lucht-warmtepomp wil meestal hetzelfde als wie zoekt op hybride: minder gas stoken, zonder de hele woning te verbouwen. Dat zijn twee heel verschillende antwoorden op die ene wens, en ze zijn zelden naast elkaar gezet.

Een hybride warmtepomp werkt samen met je bestaande cv-ketel en neemt het stoken over tot het echt koud wordt. Die kost € 6.200 inclusief plaatsen bij 4 kW, er zit € 2.125 subsidie op, en hij bespaart € 625 per jaar voor een matig geïsoleerde hoekwoning.

Een airco kost een fractie daarvan, maar doet iets anders: hij verwarmt de kamers waar een unit hangt, verandert niets aan je warme water en laat je ketel staan voor de rest van het huis. Je gasverbruik daalt met het deel dat je met de airco afvangt, en dat is in een open woonkamer veel en in een huis met gangen weinig.

De eerlijke samenvatting: een airco is de goedkoopste manier om in één of twee ruimtes van het gas af te komen, en een hybride de goedkoopste manier om dat voor de hele woning te doen. Welke van de twee bij jou past, hangt dus niet aan het toestel maar aan hoeveel van je huis je wilt meenemen.

Hetzelfde regime als voor elke airco: er zit koudemiddel in, dus het bedrijf heeft een BRL 100-certificaat nodig en de monteur een BRL 200-certificaat. Opzoeken kan in het Centraal Register Techniek.

En dezelfde datum als voor elke split-airco: vanaf 1 januari 2029 mag een nieuw toestel tot en met 12 kW niet meer verkocht worden met een koudemiddel dat een GWP van 150 of hoger heeft. R32 zit daar met 675 boven.

Een toestel dat nu geplaatst wordt mag blijven en mag onderhouden worden. De regel gaat over wat er verkocht wordt, niet over wat er hangt.

De lijst is kort, en dat is hier het punt: dit is de kleinste stap die er is.

**Je levert in op volledigheid.** Geen warm water, geen radiatoren, geen vloerverwarming. Je ketel blijft staan voor de douche en voor de kamers zonder unit, en daarmee blijft ook je gasaansluiting en het vastrecht van € 360 per jaar.

**Je levert in op subsidie.** Nul ISDE, tegenover € 2.125 op een hybride en € 3.025 op een volledig elektrische opstelling. Dat is een groter verschil dan de aanschafprijs suggereert.

**Je levert in op rendement bij kou.** Juist op de koudste dagen, als je hem het meest nodig hebt, heeft hij de meeste stroom nodig. In een slecht geïsoleerd huis betaal je dat terug.

**Je wint de laagste drempel.** € 2.500 voor een single split tegenover € 6.200 voor een hybride, en geen verbouwing aan je afgiftesysteem. Voor één of twee ruimtes is er geen goedkopere manier om van het gas af te komen.

**En je wint koeling erbij.** Dat is geen bijzaak maar vaak de eigenlijke reden voor de aanschaf, en de verwarming is dan het rendement dat je er gratis bij krijgt.

In de zomer valt je koelvraag samen met de opbrengst van zonnepanelen, als je die hebt; zie ons artikel over zonnepanelen en een warmtepomp.

Omdat dit toestel ook in de winter draait, hoor je hem op andere momenten dan een airco die alleen koelt. Dat maakt de plek van de buitenunit belangrijker dan bij een toestel dat drie weken per jaar aanstaat.

Op de erfgrens met het perceel van je buren mag een buitenunit niet meer dan 40 dB(A) maken; dat staat in artikel 4.107 van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Heeft het toestel een afzonderlijke, stillere nachtstand, dan mag het overdag 45 dB.

In een rijtjeshuis is die plek daarmee een ontwerpkeuze en geen montagedetail. Bespreek hem bij de opname, want hij bepaalt ook de leidinglengte en dus de prijs.