Split airco: hoe het werkt en welke bij je past

Bij een split airco staat het luidruchtige en warme deel buiten: de compressor en de ventilator die de warmte kwijtraakt. Binnen hangt alleen het deel dat lucht aanzuigt, koelt en de kamer in blaast. Tussen de twee loopt een dunne leiding met koudemiddel, en daarvoor is één doorvoer nodig.

Een mobiele airco doet hetzelfde werk in één kast, en daar zit zijn nadeel. Hij moet zijn warmte via een slang uit het raam kwijt, en door de kier waar die slang doorheen gaat komt warme buitenlucht terug naar binnen. Dat is de reden dat hij op de heetste dagen het minst helpt.

Milieu Centraal zegt het zo: een single split-airco is een stuk efficiënter dan een mobiele airco. volgens Milieu Centraal, peildatum november 2026.

Een single split is één binnenunit op één buitenunit: de meest gekozen opstelling, en de zuinigste van de drie. Een multisplit hangt meerdere binnenunits aan één buitenunit, wat één doorvoer en één unit buiten scheelt, maar de units staan dan wel in dezelfde bedrijfsmodus: koelen of verwarmen, niet door elkaar.

Het verschil in verbruik is groot genoeg om mee te nemen in de keuze. Bij 110 uur gebruik per jaar komt een single split op 80 kWh, een mobiele airco op 110 kWh en een multisplit op 180 kWh. Een ventilator doet 5,5 kWh. volgens Milieu Centraal, peildatum november 2026.

Reken een multisplit dus niet door als "één buitenunit, dus ongeveer dezelfde rekening". En gebruik je een mobiele airco veel, dan loopt het op: 300 uur per jaar is 300 kWh, zo'n twintig keer het verbruik van een ventilator.

Voor de aanschafprijs van een multisplit is geen onafhankelijke bron te vinden, dus die staat hier niet. Wat de prijs omhoog duwt wel: het aantal binnenunits, de leidinglengte, het aantal doorvoeren en hoe goed de gevel bereikbaar is.

De meeste moderne split-airco's hebben ook de optie om te verwarmen. Technisch is het dan een lucht/lucht-warmtepomp: hij haalt warmte uit de buitenlucht en brengt die naar binnen, precies omgekeerd aan koelen. Je kunt hem daarmee in de koude maanden als bijverwarming gebruiken en op je gasverbruik besparen. volgens Milieu Centraal, peildatum november 2026.

Het rendement is volgens dezelfde bron vergelijkbaar met een standaard lucht/waterwarmtepomp, maar alleen als het om een moderne airco gaat met energielabel A++ of hoger. Dat voorbehoud is de hele zin waard: zonder dat label geldt de vergelijking niet.

Eén ding verandert niet als je hem gaat verwarmen: een airco verlaagt je energierekening niet, hij verhoogt hem. Wat hij verlaagt is je gasverbruik, en of dat samen gunstig uitpakt hangt af van je tarieven.

Milieu Centraal geeft twee criteria die naast elkaar horen: kies een toestel met energielabel A++ of beter, én met een laag energieverbruik in kWh per jaar. Twee toestellen met hetzelfde label kunnen in kWh verschillen, dus het label alleen is niet genoeg. volgens Milieu Centraal, peildatum november 2026.

Vraag daarom naar het verbruik in kWh per jaar en niet alleen naar het vermogen in kW. Het eerste staat op het energielabel en is te vergelijken; het tweede zegt alleen hoe hard hij kan, niet hoe zuinig.

Voor een lucht/lucht-warmtepomp, en dus voor een airco, is geen ISDE-subsidie beschikbaar. Dat geldt ook als het toestel kan verwarmen en als het label A++ of hoger is.

Een split-airco is een koelinstallatie, en die mag alleen geplaatst worden door een monteur met een F-gassendiploma. Dat is geen keurmerk maar een wettelijke eis. Milieu Centraal adviseert daarnaast een deskundig bedrijf met het STEK-logo. volgens Milieu Centraal, peildatum november 2026.

Laat het toestel regelmatig schoonmaken zodat hij zuinig en goed blijft werken, en laat vooral ook checken of er koudemiddel uit lekt. Moet een oude airco weg, dan hoort een deskundig monteur dat te doen, want die kan de koudemiddelen aftappen. De bron zegt het met zoveel woorden: haal een split-airco nóóit zelf van de muur.

De Europese F-gassenverordening bouwt koudemiddelen met een hoog broeikaseffect af. Een nieuwe split lucht/lucht-airco tot en met 12 kW met een koudemiddel met een GWP van 150 of hoger mag vanaf 1 januari 2029 niet meer verkocht worden. R32 heeft een GWP van 675 en valt daar dus boven; R290 zit met 3 er ruim onder. Datum nagekeken bij de Europese Commissie, peildatum oktober 2026.

Dat betekent niet dat een toestel dat nu wordt geplaatst illegaal wordt. Het verbod gaat over verkopen en niet over wat er al hangt, dus je mag hem blijven gebruiken en laten onderhouden. Het zegt wel iets over hoe makkelijk je er over tien jaar nog onderdelen en navulling voor krijgt, en dat is de reden om er nu naar te vragen.

Voordat je een toestel kiest, is er een stap die goedkoper is en die het benodigde vermogen verlaagt: zorg dat je huis niet te veel opwarmt. Buitenzonwering houdt de zon tegen voordat hij door het glas is, en dat scheelt meer dan welke instelling op een airco ook.

Dat werkt twee kanten op. Je hebt een kleiner toestel nodig, en het toestel dat je kiest draait rustiger: minder vol vermogen, minder vaak, dus minder geluid en minder verbruik. Vertel bij je aanvraag wat je al aan zonwering hebt, want dat verandert welk vermogen bij je past.

Bij een split airco liggen de nadelen niet in de techniek maar in wat hij aan je huis vraagt.

**Je levert in op je gevel.** Er komt een buitenunit, er komt een gat door de muur en er loopt een leiding. In een appartement met een VvE is dat geen montagekwestie maar een vergadering, en in een beschermd stadsgezicht soms een vergunning.

**Je levert in op stroom in de zomer.** Een airco verlaagt je energierekening niet, hij verhoogt hem. Dat hij ook kan verwarmen maakt dat deels goed, maar koelen is altijd netto verbruik.

**Je levert in op subsidie.** Er is geen ISDE voor een lucht/lucht-warmtepomp, ook niet als het toestel kan verwarmen. Alles wat je betaalt, betaal je zelf.

**Je wint een hele kamer in plaats van een plek.** Dat is het verschil met een mobiel toestel, en het is groter dan mensen verwachten: een split koelt de ruimte en niet de stoel waar je zit.

**En je wint een tweede functie.** De meeste moderne toestellen verwarmen ook, en dan is dit in de tussenseizoenen de goedkoopste warmtebron in huis.

Heb je zonnepanelen, dan valt het koelseizoen samen met je opbrengst. Dat is de gunstigste combinatie die er is, en hij staat uitgewerkt in ons artikel over zonnepanelen en een warmtepomp.

Twee verschillende vragen, en ze lopen door elkaar. Binnen hoor je de ventilator van de binnenunit; buiten hoort de buurman de compressor.

Voor binnen publiceren fabrikanten een geluidsdrukniveau dat begint rond 19 tot 21 dB(A). Dat is fluisterstil, maar het is de laagste stand: het getal dat het toestel haalt als het bijna niets hoeft te doen. Wil je hem in een slaapkamer, vraag dan wat hij doet op de stand die je 's nachts nodig hebt.

Voor buiten geldt een norm en geen voorkeur. Op de erfgrens met het perceel van je buren mag een buitenunit niet meer dan 40 dB(A) maken; dat staat in artikel 4.107 van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Heeft het toestel een afzonderlijke, stillere nachtstand, dan mag het overdag 45 dB.

In een rijtjeshuis bepaalt de plek of je daaronder blijft, en die plek bepaalt ook de leidinglengte. Daarom is dit een vraag voor de opname en niet voor de oplevering.