Welk vermogen heeft jouw kamer aan airco nodig?

De verkoper vroeg hoeveel vierkante meter je woonkamer is, rekende even, en had binnen een minuut een toestel. Dat voelt handig. Het is ook de meest voorkomende reden dat mensen achteraf ontevreden zijn over hun airco.

Want die vuistregel per vierkante meter klopt niet. Niet omdat hij te simpel is, maar omdat hij de verkeerde vraag stelt. Een airco moet de warmte weghalen die in een ruimte binnenkomt, en die warmte komt niet uit de vloer.

Waarom de vuistregel tekortschiet

Twee kamers van dezelfde oppervlakte kunnen een heel verschillende koelbehoefte hebben. Een noordkamer op de eerste verdieping met kleine ramen en een geïsoleerd dak boven zich is een andere opgave dan een zolderkamer met een dakraam op het zuiden.

Dat verschil zit in het glas, in de ligging op de zon en in wat er boven en naast de ruimte zit. De vloeroppervlakte zegt daar niets over. Bij twee kamers van gelijke maat kan het benodigde vermogen daardoor ruim uit elkaar liggen.

Er is nog een reden waarom die snelle rekensom mis kan gaan. Een airco is een lucht/lucht-warmtepomp, dus hij koelt én verwarmt. Als je het toestel ook in het voor- en najaar wilt gebruiken, is er een tweede som: hoeveel warmte moet hij kunnen leveren? Die twee komen niet altijd op hetzelfde vermogen uit.

Wat een installateur werkelijk narekent

Een goede opname duurt langer dan een minuut, en dit is wat er dan langsloopt.

Het glas en de ligging. Hoeveel raamoppervlak is er, op welke kant kijkt het uit, en zit er zonwering? Zon door glas is in de meeste kamers de grootste warmtebron. Buitenzonwering scheelt meer dan een zwaarder toestel.

Wat er boven de ruimte zit. Een plat dak of een onvoldoende geïsoleerde kap warmt een ruimte de hele dag op en blijft dat 's avonds doen. Een verdieping met een koele zolder erboven doet dat niet.

Het volume, niet het oppervlak. Een kamer met een hoog plafond of een open vide bevat veel meer lucht dan de vloermaat suggereert.

Wat er binnen aan staat. Mensen, een televisie, een computer, een keuken die in de ruimte ligt. Dat telt allemaal mee.

Hoe de lucht door de woning gaat. Een open keuken, een trapgat, een deur die altijd openstaat: dan koel je niet één kamer maar een deel van je huis, en dat is een ander vermogen.

Vraag om een berekening op papier. Niet om het na te rekenen, maar omdat een installateur die hem maakt anders naar je huis kijkt dan een installateur die een tabel gebruikt.

Wat er misgaat bij een te zwaar toestel

Dit is de fout die het vaakst wordt gemaakt, omdat een ruime maat veilig lijkt.

Een te groot toestel koelt de ruimte snel af, bereikt de ingestelde temperatuur en valt terug of slaat af. Even later is het weer warm en begint hij opnieuw. Dat aan en uit gaan kost meer stroom dan lang op laag vermogen doordraaien, precies zoals optrekken in de stad meer brandstof kost dan doorrijden op de snelweg.

Er komt nog iets bij. Een airco haalt niet alleen warmte weg maar ook vocht, en daarvoor moet hij een tijd achter elkaar draaien. Een toestel dat steeds na korte tijd afslaat ontvochtigt nauwelijks, en dan voelt een ruimte koel maar klam.

Ten slotte betekent een zwaarder toestel een grotere buitenunit. Meer geluid op de erfgrens, en dat is in een rijtjeshuis geen detail. Voor de buitenunit geldt maximaal 40 dB(A) op de erfgrens met een ander woonperceel, of bij een te openen raam of deur van de buren (Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 4.107), en die norm haal je makkelijker met een toestel dat past dan met een toestel dat ruim zit.

Vraag niet alleen naar het vermogen maar ook naar het regelbereik: hoe laag kan dit toestel terug? Een toestel dat goed laag kan moduleren is in de praktijk aangenamer en zuiniger dan een toestel met meer vermogen op papier.

Te licht is ook geen keuze

De andere kant bestaat ook. Een toestel dat te weinig vermogen heeft, draait op de warmste dagen constant voluit en haalt de ingestelde temperatuur niet. Dat is het moment waarop mensen hem lager zetten, harder laten blazen en er alsnog niet tevreden over zijn.

Je hoort het ook. Voluit draaien betekent de hoogste ventilatorstand, binnen en buiten.

De marge zit dus niet in ruim of krap, maar in kloppen. Daarom is de opname belangrijker dan het merk.

Wat je aan de installateur vraagt

Vier vragen, en je merkt aan de antwoorden hoe de opname is gedaan.

Waar is dit vermogen op gebaseerd, en mag ik die berekening zien? Wat is het laagste vermogen waarop dit toestel kan draaien? Wat gebeurt er als ik de keukendeur openzet, is daar rekening mee gehouden? En hoe zit het met verwarmen in het voor- en najaar, is dat in deze keuze meegenomen?

Hoe het aantal ruimtes de opstelling bepaalt, staat in meerdere ruimtes op één buitenunit. Gaat het om een slaapkamer, dan spelen geluid en plaatsing een grotere rol dan vermogen; dat staat in een airco in de slaapkamer. Op onze pagina over de airco staan de types naast elkaar.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kW airco heb ik nodig voor mijn kamer?

Dat is niet uit de oppervlakte af te leiden, en daarom noemen we hier geen vuistregel. Het volgt uit je raamoppervlak, de ligging op de zon, wat er boven de ruimte zit, het volume van de kamer en of de ruimte open in verbinding staat met de rest van je huis. Vraag om een berekening.

Waarom is een te zware airco slechter dan een passende?

Omdat hij de ruimte snel afkoelt en dan afslaat. Dat aan en uit schakelen kost meer stroom dan lang doordraaien op laag vermogen, en het ontvochtigen komt er nauwelijks aan toe. Daardoor voelt de kamer koel maar klam.

Merk ik het als het toestel te licht is?

Ja. Op de warmste dagen draait hij constant voluit, haalt hij de ingestelde temperatuur niet en hoor je hem binnen en buiten op de hoogste stand.

Moet ik het vermogen kiezen op koelen of op verwarmen?

Op beide, als je het toestel ook in het voor- en najaar wilt gebruiken. Koelen en verwarmen leiden niet altijd tot hetzelfde vermogen, dus zeg vooraf dat je verwarmen meeneemt in je keuze.

Helpt zonwering meer dan een zwaarder toestel?

Vaak wel. Zon die niet binnenkomt hoeft ook niet weggekoeld te worden. Buitenzonwering of een screen verlaagt de koelbehoefte van een ruimte en daarmee het vermogen dat je nodig hebt.

Heeft het vermogen invloed op het geluid buiten?

Ja, want een zwaarder toestel betekent meestal een grotere buitenunit. Er geldt maximaal 40 dB(A) op de erfgrens met een ander woonperceel, of bij een te openen raam of deur van de buren, en dat is eenvoudiger te halen met een toestel dat bij de ruimte past.

Wat je nu kunt doen

Loop de ruimte een keer langs met deze vragen in je hoofd. Hoeveel glas zit er, op welke kant, wat zit erboven, en staat de deur meestal open? Schrijf het op. Met die vier antwoorden voer je een heel ander gesprek met een installateur.

Kijk daarna of zonwering een optie is. Dat is geen uitvlucht om geen airco te nemen, het maakt het toestel dat je kiest kleiner en stiller.

Wil je meerdere installateurs naar dezelfde ruimte laten kijken: vul de offertecheck in. Je beantwoordt een aantal vragen over je woning, wij zoeken bedrijven die dit werk doen en in jouw regio komen, en je krijgt hun offertes in dezelfde opbouw naast elkaar te zien, in de volgorde waarin ze binnenkwamen. Dat is gratis en vrijblijvend.