Airco in de slaapkamer: plaatsing, geluid en tocht

Het is half twaalf, het raam staat open en het helpt niet. De slaapkamer onder het dak is de hele dag opgewarmd en die warmte zit nu in de kap, in het plafond en in de muren. Om vier uur is het er nog benauwd. Dan komt het idee van een airco boven de deur.

Dat kan werken, en het werkt vaak goed. Maar een airco in een slaapkamer is een andere opgave dan een airco in een woonkamer. Het toestel is hetzelfde; jij bent anders, want je ligt er te slapen. Daardoor wegen de plek aan de wand, het geluid en de luchtstroom zwaarder dan het vermogen.

Waarom de plek aan de wand meer bepaalt dan het toestel

Koude lucht zakt. Een wandmodel blaast horizontaal de ruimte in en die lucht komt een paar meter verder omlaag. Waar dat is, bepaalt of je het aangenaam vindt of dat je de airco na een week uitzet.

Niet op het bed gericht. Koude lucht die op je schouders of je gezicht valt voelt niet als koelte maar als tocht. Je wordt er wakker van, je krijgt er een stijve nek van, en het is de meest gehoorde klacht over een airco in een slaapkamer.

Bij voorkeur boven de deur of op de wand achter het hoofdeinde. Dan blaast het toestel over je heen, de lucht zakt verderop in de ruimte en de kamer koelt als geheel af. Wat je wil vermijden is een plek aan de zijwand halverwege, want dan komt de stroom precies boven het bed omlaag.

Niet vlak naast je hoofd. Ook een stille binnenunit maakt geluid, en een compressorleiding die langs het hoofdeinde loopt geeft soms een tik door aan de wand. Een halve meter verschil in plaatsing kan hier veel doen.

De condensafvoer bepaalt wat mogelijk is. Een binnenunit maakt condenswater en dat moet weg kunnen lopen. Op een buitenmuur is dat meestal eenvoudig. Op een binnenwand, of als de unit laag hangt, is er een pompje nodig, en zo’n pompje klikt af en toe. Vraag ernaar voordat de plek vastligt.

Vraag de installateur om bij de opname in de kamer te staan en te zeggen waar hij hem zou hangen, en waarom. Een monteur die alleen naar de buitenmuur kijkt, kiest de plek die voor hem het makkelijkst is.

Hoe stil is stil genoeg als je ligt te slapen

In een woonkamer valt een binnenunit weg tegen een televisie en een gesprek. In een slaapkamer om drie uur 's nachts is er niets anders te horen.

Kijk daarom niet naar het geluidsniveau van het toestel op vol vermogen, maar naar de laagste stand. Dat cijfer staat in het technische blad van het toestel en is meestal een stuk lager. Vraag ernaar, en vraag ook of het toestel een nachtstand heeft: een programma dat de ventilator terugneemt en de temperatuur langzaam laat oplopen in de loop van de nacht.

Er is nog een geluid dat mensen vergeten. Een airco die te zwaar is voor de ruimte koelt snel af, slaat af en start even later opnieuw. Dat starten en stoppen hoor je beter dan een toestel dat de hele nacht zacht doordraait. Een passend vermogen is in een slaapkamer dus niet alleen zuiniger, het is ook stiller. Hoe dat vermogen bepaald wordt, staat in welk vermogen bij je kamer past.

Laat de installateur het toestel voor hij vertrekt in de laagste stand zetten, doe de deur dicht en ga op het bed liggen. Dat is het laatste moment waarop je nog iets aan de plek of de instelling kunt veranderen.

De buitenunit, en wie er nog meer slaapt

De binnenunit gaat over jouw nacht. De buitenunit gaat ook over de nacht van je buren.

Voor een buitenunit geldt maximaal 40 dB(A) op de erfgrens met een ander woonperceel, of bij een te openen raam of deur van de buren. Dat staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Dat is een norm waar de plaatsing over beslist en niet het merk: de afstand tot de erfgrens, of er een harde gevel of schutting vlak naast staat die het geluid terugkaatst, en of het toestel een stillere nachtstand heeft.

Hang hem bovendien niet onder een slaapkamerraam, ook niet onder je eigen. En let op trillingen: een unit die met beugels aan een lichte gevel of een houtskeletwand hangt, geeft de trilling van de compressor door aan de constructie. Rubberen dempers of een opstelling op de grond helpt daartegen.

Woon je in een appartement of een VvE, dan is er meestal toestemming nodig voor de unit en voor de doorvoer. Wat daarbij komt kijken, staat in een airco en de VvE.

Waarom je 's nachts niet te koud moet zetten

De verleiding is om de thermostaat laag te zetten omdat het warm is. Dat werkt tegen je.

Je lichaam koelt zelf af in de eerste uren van je slaap, en een kamer die te koud is verstoort dat eerder dan dat het helpt. Een paar graden onder wat het buiten of in de rest van het huis is, is doorgaans genoeg. Zet je hem veel lager, dan draait het toestel harder, blaast het krachtiger en hoor je het meer.

Richt de lamellen omhoog in plaats van omlaag. En laat hem een uur voor je naar bed gaat al aanslaan, zodat de kamer koel is als je erin stapt en het toestel daarna alleen nog hoeft bij te houden.

Een airco haalt ook vocht uit de lucht, en een ruimte die de hele nacht gekoeld wordt voelt daardoor droger. Merk je dat aan je neus of je keel, zet hem dan iets minder koud of gebruik de nachtstand in plaats van een vast lage temperatuur.

Koelen is niet hetzelfde als frisse lucht

Dit wordt vaak door elkaar gehaald, en het is de reden dat een airco soms niet oplost waar iemand echt van wakker ligt.

Een split-airco haalt de lucht uit je kamer, koelt hem en blaast hem terug. Er komt geen buitenlucht bij. Slaap je met de deur en het raam dicht, dan loopt het CO2-gehalte in de kamer op ondanks de airco, en dat is wat je 's ochtends voelt als een zware kop. Hoe je dat meet en wat een gezonde waarde is, staat in een frisse slaapkamer en CO2.

Voor verse lucht heb je ventilatie nodig: een rooster, een afzuiging of een systeem dat lucht aanvoert. Op onze pagina over ventilatie staat wat er in een bestaande woning mogelijk is. Koelen en ventileren zijn twee aparte vragen, en het is goed om ze apart te stellen voordat je een toestel koopt.

Wat een airco wél kan en waar de types in verschillen, staat op onze pagina over de airco.

Veelgestelde vragen

Waar hang je een airco in een slaapkamer het beste op?

Zo dat de luchtstroom over het bed heen gaat en verderop in de kamer omlaag zakt, dus meestal boven de deur of op de wand achter het hoofdeinde. Een plek aan de zijwand halverwege de kamer geeft vaak juist tocht boven het bed.

Kun je slapen met een airco aan?

Ja, als het toestel in de laagste stand draait en niet op je gericht staat. Kijk naar het geluidsniveau op de laagste stand en naar de nachtstand, en niet naar het getal bij vol vermogen.

Waarom word ik verkouden of stijf wakker van mijn airco?

Meestal door een luchtstroom die op het bed valt, en soms door een kamer die te koud is gezet. Richt de lamellen omhoog, zet hem een paar graden minder koud en laat de plaatsing beoordelen als het daarmee niet overgaat.

Is een airco goed voor de luchtkwaliteit in mijn slaapkamer?

Nee, een split-airco verplaatst de lucht die er al is en voert geen buitenlucht aan. Voor frisse lucht heb je ventilatie nodig; dat is een andere vraag dan koeling.

Hoort mijn buitenunit onder een slaapkamerraam te hangen?

Beter niet, ook niet onder je eigen raam. Kijk naar de afstand tot de erfgrens, naar gevels of schuttingen die geluid terugkaatsen en naar dempers tegen trillingen. Er geldt maximaal 40 dB(A) op de erfgrens met een ander woonperceel, of bij een te openen raam of deur van de buren (Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 4.107).

Kan ik met de airco in de slaapkamer ook verwarmen?

Meestal wel, want een vaste split-airco is een lucht/lucht-warmtepomp. In het voor- en najaar is dat prettig, maar houd er rekening mee dat het toestel dan warme lucht de kamer in blaast en dat de plaatsing ook daarvoor moet kloppen.

Wat je nu kunt doen

Ga vanavond in je slaapkamer staan en bepaal twee dingen: waar het bed staat en waar de buitenmuur zit. Daartussen ligt de plek, en het is nuttig om die vraag al beantwoord te hebben voordat er een monteur langskomt.

Kijk daarna of je klacht warmte is of benauwdheid. Is het benauwd terwijl het niet warm is, dan koop je met een airco het verkeerde toestel en kun je beter naar ventilatie kijken. Twijfel je tussen een vast toestel en iets losses, lees dan mobiele airco of vaste split.

Wil je offertes naast elkaar leggen: vul de offertecheck in. Je beantwoordt een aantal vragen over je woning, wij zoeken installateurs die dit werk doen en in jouw regio komen, en je krijgt hun offertes in dezelfde opbouw te zien. Dat is gratis en vrijblijvend. Op zo werkt het staat wat er daarna gebeurt.