Elektrische vloerverwarming in de badkamer, of toch water?

De tegels zijn 's ochtends koud, de handdoekradiator is na het douchen nog lauw en de spiegel blijft beslagen. Dan komt vloerverwarming in de badkamer in beeld.

In een badkamer valt die keuze anders uit dan in de woonkamer. De ruimte is klein, de vloer is betegeld, je wilt hem warm hebben op de momenten dat je er bent, en er speelt een vochtprobleem dat verwarmen alleen niet oplost. Daarom staan hier twee systemen naast elkaar die elders nauwelijks met elkaar concurreren: een elektrische mat onder de tegels, en vloerverwarming op water.

Wil je een warme vloer of een warme badkamer

Dit is de vraag die de hele keuze bepaalt, en juist deze wordt in gesprekken vaak overgeslagen.

Een warme vloer is comfort onder je voeten. Je zet hem aan voordat je gaat douchen, de tegels voelen aangenaam, en verder verandert hij weinig aan de temperatuur van de ruimte.

Een warme badkamer betekent dat de vloer de verwarming van die ruimte is, of het grootste deel daarvan. Dan moet er genoeg warmte door de vloer heen kunnen en moet je warmtebron dat kunnen leveren, ook op een koude ochtend in januari.

Die twee vragen een ander systeem. Zeg dus eerst welke van de twee je zoekt, want een installateur die dat niet weet, kiest voor je. In de praktijk krijgen veel badkamers een combinatie: een vloer die de basis verzorgt en een handdoekradiator die er tijdens het douchen even bovenop komt.

Elektrisch of op water

Beide liggen onder je tegels, maar het zijn twee verschillende installaties, met een eigen verhaal over onderhoud, regeling en de rest van je huis.

De elektrische mat. Een dunne kabel of matje, verwerkt in de tegellijm of in een egalisatielaag. Hij kost vrijwel geen opbouwhoogte, komt snel op temperatuur en de tegelzetter kan hem meenemen in zijn werk. De elektricien komt erbij voor de aansluiting: zo’n mat hoort op een eigen groep met aardlekbeveiliging, en de vloersensor met thermostaat wordt daar op aangesloten. Wat je binnenhaalt aan snelheid, betaal je in verbruik, want elke eenheid warmte komt rechtstreeks uit stroom.

Vloerverwarming op water. Leidingen in of onder de vloer, met een eigen groep op de verdeler, aangesloten op je cv-ketel of warmtepomp. De vloer reageert trager omdat er eerst massa warm moet worden, maar hij kan wel de verwarming van de ruimte zijn. En hij werkt met lauw water in plaats van heet water, waardoor hij past bij een warmtepomp.

Zit je badkamer op de verdieping en houdt je verwarming daar op bij twee radiatoren, dan is dat verschil niet theoretisch. Water betekent leidingwerk naar boven, een groep erbij op de verdeler en een installateur die de rest van je installatie erbij pakt. Elektrisch blijft binnen de badkamer, en dat is precies waarom het bij een losse badkamerverbouwing zo vaak de keuze wordt.

Verbouw je je badkamer tegelijk met iets aan je verwarming, laat de badkamer dan meelopen in het waterzijdige plan. Eén keer een vloer open is genoeg. Achteraf een groep bijleggen naar een betegelde badkamer is werk dat je liever niet twee keer doet.

Wat je vloeropbouw toelaat

De bestaande vloer bepaalt wat er kan, en in een badkamer telt elke centimeter, want de deur en de drempel moeten nog passen.

Een betonnen of dikke dekvloer. Hier kan gefreesd worden, of er komt een nieuwe dekvloer over de leidingen. Bij infrezen verlies je vrijwel geen hoogte, en hoe dat werk verloopt staat in vloerverwarming infrezen. Een badkamer is klein, dus het frezen zelf is snel gedaan; de tijd zit in de opbouw eromheen.

Een houten verdiepingsvloer. Dan is een droogbouwsysteem met voorgevormde platen meestal de weg, of een elektrische mat. Een houten vloer werkt door temperatuurwisseling, dus de constructie en de tegelondergrond moeten daar tegen kunnen. Laat je installateur en je tegelzetter dit samen bekijken en niet ieder apart.

De isolatie eronder. Ligt de badkamer op de begane grond zonder isolatie onder de vloer, dan stook je een deel van je warmte de kruipruimte in. Dat is bij elke vloerverwarming zo, maar in een kleine ruimte met veel vermogen per vierkante meter merk je het sneller. Isoleren hoort dan bij hetzelfde plan.

Over de afwerking is een badkamer overigens de makkelijkste ruimte van je huis. Tegels geleiden warmte goed en houden niets tegen. Ga je verder in de woning door met vloerverwarming, dan wordt de vloerkeuze pas een gesprek; daarover gaat welke vloer op vloerverwarming kan.

Waarom een warme vloer je spiegel niet droog maakt

Hier gaat het in badkamers geregeld mis. Een warme vloer droogt de vloer sneller op en dat voelt alsof het vochtprobleem is opgelost. Toch is dat niet wat er gebeurt.

Warme lucht houdt meer vocht vast. Verwarm je de badkamer zonder dat de vochtige lucht eruit gaat, dan verplaatst dat vocht zich naar de koudste plek die het kan vinden: de buitenmuur achter een kast, de hoek bij het plafond, het raamkozijn. Daar slaat het neer, en daar komt de schimmel. Een vloer die verwarmt en een ruimte die niet ventileert, maakt het probleem netter zichtbaar in plaats van kleiner.

Wat wel helpt is afvoer van lucht tijdens en na het douchen, en genoeg toevoer van droge lucht. Soms is dat een ventiel dat nooit is ingeregeld of een box die verstopt zit, soms is er helemaal geen mechanische afvoer. Wat ventileren wel en niet oplost staat in ventilatie, vocht en schimmel, en welke systemen er zijn lees je op ventilatie.

Behandel de twee dus als één opdracht. Een warme badkamer die je goed kunt luchten is comfortabel. Een warme badkamer die dicht zit, is een vochtprobleem met verwarming erbij.

Wat er in de offerte hoort te staan

Bij vloerverwarming wordt meestal per vierkante meter gerekend, met daarnaast een vast deel voor de verdeler en de aansluiting. In een badkamer is dat oppervlak klein, dus het vaste deel weegt zwaar door. Voor vloerverwarming bestaat geen onafhankelijke prijsindicatie. Wat het bedrag maakt is wél te benoemen: het oppervlak, de vloeropbouw, het aantal groepen en of er een verdeler bij moet. Wel kun je vragen waar het bedrag uit bestaat.

• Het systeem: infrezen, droogbouw, nieuwe dekvloer of een elektrische mat, en waarom die keuze bij jouw vloer past.
• De verdeler en de groepen, of bij elektrisch de groep in de meterkast en de aardlekbeveiliging.
• De regeling: een eigen thermostaat voor de badkamer, en bij elektrisch een vloersensor.
• Het waterzijdig inregelen na de aanleg, en het afpersen van de leidingen voordat de vloer dichtgaat.
• De afdichting onder de tegels, en wie daarvoor verantwoordelijk is als vloerlegger en installateur niet dezelfde partij zijn.
• De aansluiting op je warmtebron, en of je ketel of warmtepomp die extra groep aankan.
• Hoeveel dagen de badkamer niet te gebruiken is, inclusief droogtijd.

Dat laatste punt vergeet bijna iedereen. Een badkamer die een week uit bedrijf is, vraagt een plan voor waar je dan doucht.

Vraag ook of er een tekening bij komt van het leidingverloop. Die wil je hebben voordat er iemand in je vloer gaat boren voor een wandcloset of een radiatorbeugel. Hoe je de rest van de installatie op orde houdt, staat in de verdeler inregelen.

Veelgestelde vragen

Is vloerverwarming in de badkamer genoeg als enige verwarming?

In een goed geïsoleerde badkamer met een watersysteem vaak wel. Is de isolatie matig of is de ruimte groot, dan blijft een handdoekradiator erbij verstandig. Bij een elektrische mat onder de tegels is het antwoord meestal nee: die is bedoeld voor een warme vloer, niet voor het verwarmen van de ruimte.

Elektrisch of op water, wat kies ik?

Verbouw je alleen de badkamer en wil je vooral warme tegels, dan is een elektrische mat de eenvoudigste stap. Doe je meer aan je verwarming, of komt er een warmtepomp, dan hoort de badkamer bij het watersysteem. Laat dit door je installateur beoordelen samen met de rest van je installatie.

Hoeveel hoogte kost het?

Bij infrezen vrijwel niets, omdat de leidingen in de bestaande vloer liggen. Een elektrische mat blijft ook heel dun. Een droogbouwsysteem bouwt een paar centimeter op en een nieuwe dekvloer meer. Meet altijd na of de deur en de drempel nog passen.

Kan het onder mijn tegels, of moeten die eruit?

Voor elk systeem behalve een bestaande gefreesde vloer gaan de tegels eruit. Een elektrische mat en een droogbouwsysteem komen onder de nieuwe tegels, dus dit werk hoort bij een badkamerverbouwing en niet los daarvan.

Helpt een warme vloer tegen schimmel in de badkamer?

Niet op zichzelf. De vloer droogt sneller, maar het vocht in de lucht moet nog steeds ergens heen. Zonder goede afvoer slaat het neer op de koudste plek in de ruimte. Verwarmen en ventileren horen bij elkaar.

Kan ik de badkamer apart regelen?

Ja. Bij een watersysteem krijgt de badkamer een eigen groep op de verdeler met een eigen thermostaat. Bij elektrisch hoort er een thermostaat met vloersensor bij. Houd er rekening mee dat een watervloer traag reageert, dus een tijdschema werkt hier beter dan hem aan en uit zetten.

Wat je nu kunt doen

Schrijf eerst op wat je zoekt: warme tegels, of een badkamer die op de vloer verwarmd wordt. Dat ene antwoord scheelt je een hoop vergelijken van systemen die niet hetzelfde doen.

Kijk daarna wat je vloer is, waar je warmtebron staat en hoe de badkamer nu gelucht wordt. Met die drie gegevens kan een installateur bij een bezoek meteen zeggen wat er mogelijk is. Meer over de systemen staat op vloerverwarming en in de kennisbank.

Wil je offertes naast elkaar leggen: vul de offertecheck in. Je beantwoordt een aantal vragen over je woning, wij zoeken er installateurs bij die dit werk doen en in jouw regio komen, en je krijgt hun offertes in dezelfde opbouw te zien. Dat is gratis en vrijblijvend. Zo werkt het van aanvraag tot keuze.