Vloerverwarming verdeler: zo werkt hij en zo regel je hem in

De vloer in de woonkamer wordt warm, maar bij het raam blijft het koud. In de keuken ernaast is het juist te warm, en je hebt de thermostaat al drie keer verzet zonder dat er iets verandert.

Meestal zit dat niet in de vloer en niet in de warmtebron, maar in de vloerverwarming verdeler: de kast waar alle vloerlussen samenkomen en waar per groep wordt bepaald hoeveel warm water erdoor gaat.

Is die nooit ingeregeld, of op gevoel, dan krijgt de korte lus te veel water en de lange te weinig.

Wat een vloerverwarming verdeler doet

De verdeler is het punt waar het warme water van je ketel of warmtepomp binnenkomt en over de lussen in de vloer wordt verdeeld. Elke lus is een groep, en een groep is meestal één ruimte of één deel van een grote ruimte.

Warm water gaat via de aanvoerbalk de lussen in, koelt af in de vloer en komt via de retourbalk weer terug. Tot zover is er niets te regelen.

Het probleem is dat die lussen niet even lang zijn. De lus onder een kleine slaapkamer is kort, de lus onder een woonkeuken kan vele meters langer zijn.

En water kiest de weg van de minste weerstand. Zonder ingreep stroomt er door de korte lus veel te veel en door de lange veel te weinig.

Dat verklaart bijna elke klacht die mensen over vloerverwarming hebben. De ruimte met de korte lus wordt snel warm en soms te warm. De ruimte met de lange lus komt niet op temperatuur, hoe hoog je de thermostaat ook zet.

Wat er op de verdeler zit

Open je de verdelerkast, dan zie je twee horizontale balken boven elkaar met per groep een aansluiting. Dit zijn de onderdelen die je meestal tegenkomt.

Onderdeel	Wat het doet	Mag je eraan komen
Aanvoer- en retourbalk	verdelen het water over de groepen en verzamelen het weer	nee
Flowmeters	doorzichtige buisjes met een schaal die per groep laten zien hoeveel water erdoor gaat	aflezen ja, verstellen alleen met de berekende waarden
Ventielen per groep, soms met een motortje	openen en sluiten de groep, bij ruimteregeling op aansturing van de thermostaat in die kamer	nee
Ontluchter	laat lucht uit de balk, met de hand of automatisch	ja, voorzichtig
Vul- en aftapkranen	om het systeem te vullen en te spoelen	nee, dat is werk bij de aanleg of bij onderhoud
Pomp, mengventiel en temperatuurmeter	alleen bij een verdeler met eigen pomp: mengen het water naar de juiste temperatuur	aflezen ja

Staan er per groep geen namen bij, dan heeft niemand opgeschreven welke lus waar ligt. Dat is het eerste wat je bij de aanlegger terugvraagt.

Een verdeler met of zonder pomp

Dit is de keuze die het meest afhangt van wat er aan de andere kant van de leiding hangt.

Zonder pomp. Levert je warmtebron zelf lauw water, zoals een warmtepomp, dan kan de verdeler direct worden aangesloten. De pomp in de warmtepomp zorgt voor de doorstroming.

Met pomp en mengventiel. Hangt de vloer aan een cv-ketel die ook radiatoren voedt, dan komt er water binnen dat te heet is voor een vloer. Een mengventiel mengt het met koel retourwater tot de juiste temperatuur, en een eigen pomp stuurt het door de lussen.

Hoe je een vloer en radiatoren samen laat werken, staat in vloerverwarming naast radiatoren.

Bij stadsverwarming of blokverwarming hoort er een aparte aansluitset bij. Vraag de installateur welke variant bij jouw warmtebron past, en waarom.

Wat waterzijdig inregelen precies is

Inregelen betekent dat per groep wordt vastgesteld hoeveel water er per minuut door moet, en dat die hoeveelheid vervolgens op de flowmeter wordt ingesteld.

Eerst de berekening. Hoeveel water een groep nodig heeft, volgt uit de warmtevraag van die ruimte en de lengte van de lus. Dat is rekenwerk dat vóór de aanleg gebeurt, want het bepaalt ook hoe de lussen worden verdeeld.

Wordt er niet gerekend, dan is er ook niets om op in te stellen.

Dan het instellen. De installateur draait elke groep bij tot de flowmeter de berekende waarde aangeeft. Groepen beïnvloeden elkaar, dus dit gaat in rondes: je stelt de eerste in, de rest verschuift, je loopt het rijtje opnieuw langs.

Daarna ontluchten. Lucht in een lus blokkeert de doorstroming en maakt vaak een tikkend of klotsend geluid. Een systeem hoort na het vullen ontlucht te worden, en in het eerste stookseizoen nog een keer.

En dan vastleggen. De ingestelde waarde per groep hoort opgeschreven te worden, samen met welke groep bij welke ruimte hoort. Zonder dat papier begint de volgende monteur van voren af aan.

Vraag of het waterzijdig inregelen in de offerte zit en of je de ingestelde waarden per groep op papier krijgt. Dit is de post die het eerst wegvalt bij een lage prijs, en de post die het meest bepaalt of je vloer doet waarvoor je hem hebt laten leggen.

Waarom dit niet iets is dat je later even doet

Bij radiatoren kun je een knop dichtdraaien en de kamer kort daarna laten weten of het beter is. Bij een vloer werkt dat niet.

Een dekvloer heeft massa en reageert in uren, niet in minuten. Een aanpassing beoordelen kost daarom een dag of langer per stap.

Wie zelf op gevoel gaat draaien, jaagt dus achter iets aan dat pas morgen antwoord geeft, en verschuift ondertussen de andere groepen ook. Waarom die traagheid verder geen gebrek is, staat in waarom vloerverwarming traag lijkt.

Er komt een tweede reden bij. Om die ene koude hoek toch warm te krijgen gaat de aanvoertemperatuur omhoog, en die geldt voor de hele installatie.

Bij een cv-ketel merk je dat in het gasverbruik. Bij een warmtepomp merk je het harder, want die levert zijn beste werk juist bij een lage aanvoertemperatuur.

Lucht in de verdeler

Hoor je klotsen bij de verdeler, of blijft één groep koud terwijl de flowmeter weinig aangeeft, dan kan er lucht in zitten. Bovenop de aanvoer- en retourbalk zit daarvoor een ontluchter, met de hand of automatisch.

Ontluchten doe je met de pomp uit, en daarna kijk je de druk van je ketel of warmtepomp na. Het hele stappenplan, ook voor lucht die diep in een lus zit, staat in vloerverwarming ontluchten.

Wat je zelf kunt bekijken, en waar je afblijft

Er zijn een paar dingen die je zonder gereedschap kunt vaststellen.

Wijzen de flowmeters allemaal hetzelfde aan? Als elke groep op dezelfde stand staat, is er vermoedelijk niet ingeregeld maar alleen opengezet. Verschillende lussen hebben verschillende waarden nodig.

Voelen de retourleidingen verschillend aan? Een retour die net zo warm is als de aanvoer betekent dat het water te snel door die lus gaat en zijn warmte niet kwijtraakt. Een retour die koud blijft, kan op te weinig doorstroming of op lucht wijzen.

Dit is geen meting, maar het is genoeg voor een gerichte vraag.

Waar je afblijft: de flowmeters zelf, zolang je de berekende waarden niet hebt. Draaien zonder die getallen maakt het meestal erger, en daarna weet niemand meer wat de uitgangssituatie was. Bel liever de partij die het heeft aangelegd en vraag om het inregelrapport.

Wat er in de offerte hoort te staan

Twee offertes voor dezelfde vloer kunnen ver uiteenlopen omdat de een dit werk meeneemt en de ander niet. Dat is geen prijsverschil maar een verschil in wat je krijgt. Hoe het aanleggen zelf verloopt, staat in vloerverwarming infrezen.

• De berekening per groep: warmtevraag, luslengte en de doorstroming die daaruit volgt.
• De aanvoertemperatuur waarop is ontworpen.
• Het aantal groepen op de verdeler, en of elke ruimte apart regelbaar is.
• Of de verdeler een eigen pomp en mengventiel krijgt, en waarom.
• Het afpersen van de kringen, met rapport.
• Het waterzijdig inregelen na de aanleg, met de ingestelde waarden per groep.
• Het ontluchten, en een afspraak om dat in het eerste stookseizoen te herhalen.
• Labels op de verdeler met de ruimte per groep.

Voor alleen het inregelen bestaat geen onafhankelijke prijsindicatie; het hangt aan het aantal groepen en aan hoe de verdeler erbij staat. Wat vloerverwarming als geheel kost, staat op de kosten van vloerverwarming.

Wat je nu kunt doen

Ligt je vloer er al en klopt het niet: zoek eerst het opleverdossier op en kijk of er een afpersrapport en ingestelde waarden in zitten.

Zijn die er niet, dan weet je waar het gesprek over gaat. Vraag de aanlegger om het alsnog te doen voordat je een tweede partij laat kijken.

Moet de vloer nog aangelegd worden, dan hoort dit in de offerte en niet in een gesprek achteraf. Meer over de systemen staat op onze pagina over vloerverwarming.

Wil je offertes naast elkaar leggen: vul de offertecheck voor vloerverwarming in.

Je beantwoordt vragen over je woning en je vloer. Iemand van ons bekijkt de aanvraag en zoekt bedrijven die dit werk doen en in jouw regio komen, en je krijgt hun offertes in dezelfde opbouw te zien. Dat is gratis en vrijblijvend, en de volgorde hangt niet aan de prijs.

Veelgestelde vragen

Wat doet een vloerverwarming verdeler?

Hij verdeelt het warme water van je ketel of warmtepomp over de groepen in je vloer en verzamelt het afgekoelde water weer. Per groep stel je op de verdeler in hoeveel water erdoor gaat, zodat elke ruimte de warmte krijgt die hij nodig heeft.

Heeft mijn vloerverwarming verdeler een pomp nodig?

Bij een warmtepomp die zelf lauw water levert meestal niet. Hangt de vloer aan een cv-ketel die ook radiatoren voedt, dan wel: een pomp en een mengventiel brengen het water dan terug naar de temperatuur die bij een vloer past.

Wat is waterzijdig inregelen bij vloerverwarming?

Per groep op de verdeler wordt ingesteld hoeveel water er per minuut doorheen gaat, op basis van de warmtevraag van de ruimte en de lengte van de lus.

Zonder die instelling kiest het water de kortste lus en blijft de ruimte met de langste lus koud.

Hoeveel groepen heeft een verdeler nodig?

Meestal één per ruimte, en een grote ruimte soms twee of meer, omdat een lus niet onbeperkt lang kan zijn. Het aantal volgt uit de berekening per ruimte. Vraag of elke ruimte apart regelbaar is.

Kan ik de flowmeters zelf verstellen?

Beter van niet, zolang je de berekende waarden niet hebt. Een vloer reageert in uren, dus je ziet pas de volgende dag wat je hebt gedaan, en ondertussen zijn de andere groepen ook verschoven. Vraag het inregelrapport op bij de installateur.

Waarom wordt één kamer niet warm terwijl de rest goed is?

Dat is het klassieke beeld van een lus die te weinig water krijgt, meestal de langste. Het kan ook lucht in die lus zijn. Beide zijn op de verdeler op te lossen, zonder dat er iets aan de vloer hoeft te gebeuren.